Embassy Group च्या पाठिंब्याने काम करणाऱ्या 'Embark' प्लॅटफॉर्मने दिलेल्या माहितीनुसार, भारतातील GCC (Global Capability Center) च्या वाढीचा पुढचा टप्पा आता मिड-मार्केट कंपन्यांच्या हातात आहे. जुन्या बॅक-ऑफिस मॉडेलला फाटा देत, या कंपन्या आता फार्मा, एनर्जी आणि टेक क्षेत्रात विशेष 'इनोव्हेशन हब्स' उभारण्यावर भर देत आहेत.
भारतातील ग्लोबल कॅपॅबिलिटी सेंटर (GCC) लँडस्केपमध्ये एक मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. ज्या कंपन्यांची वार्षिक उलाढाल $500 दशलक्ष ते $5 अब्ज दरम्यान आहे, अशा मिड-मार्केट कंपन्या आता या क्षेत्राच्या पुढील वाढीचे नेतृत्व करत आहेत. 'Embark' च्या आकडेवारीनुसार, जागतिक कंपन्या आता पारंपारिक मॅन्युअल कामाऐवजी 'लीन' आणि विशेष हब्स उभारण्यावर भर देत आहेत, जे थेट ग्लोबल लीडरशिपशी जोडलेले असतील.
उद्योगाची आकडेवारी आणि भविष्य
२०२६ च्या Everest Group PEAK Matrix असेसमेंटमध्ये 'Embark' ला 'Major Contender' म्हणून मान्यता मिळाली आहे. २०२४ पर्यंत भारतात सुमारे 480 GCC हे मिड-मार्केट कंपन्या चालवत आहेत, जे एकूण मार्केटच्या 27% आहे. सध्या भारतात 1,800 पेक्षा जास्त केंद्रे आहेत, मात्र हा आकडा २०३० पर्यंत 2,400 ते 5,000 च्या दरम्यान जाण्याची शक्यता आहे.
नवीन क्षेत्रांमध्ये वाढ
टेक्नॉलॉजी आणि BFSI क्षेत्रांचा दबदबा असला तरी, आता फार्मा, लाईफ सायन्सेस आणि एनर्जी क्षेत्रातील कंपन्या वेगाने विस्तार करत आहेत. २०२५ मध्ये Deloitte India आणि Embark यांच्यात झालेली भागीदारी या कंपन्यांना भारतात येण्यासाठी 'एंड-टू-एंड' सोल्यूशन्स पुरवत आहे.
आव्हाने आणि वास्तव
एका बाजूला विस्तार होत असताना, तांत्रिक टॅलेंट मिळवणे आणि कॉम्प्लायन्स (Compliance) राखणे ही मोठी आव्हाने आहेत. तसेच, टियर-टू शहरांच्या चर्चा सुरू असल्या तरी, ९०% ते ९५% नवीन मागणी आजही मुख्य शहरांमधूनच येत आहे. हे नवीन हब्स केवळ प्रशासकीय काम न करता जागतिक स्तरावर 'इनोव्हेशन' किती प्रभावीपणे करतात, यावरच त्यांचे यश अवलंबून असेल.