भारतीय लष्कर (Army) आणि नौदलाचे (Navy) नेतृत्व ऐतिहासिक South Block मधून नवीन अत्याधुनिक सुविधांमध्ये स्थलांतरित होणार आहे. नोव्हेंबर २०२६ अखेर ही प्रक्रिया पूर्ण होणार असून, हा बदल 'सेंट्रल व्हिस्टा' (Central Vista) पुनर्विकास प्रकल्पाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
नवी दिल्लीतील ऐतिहासिक South Block मध्ये मोठा बदल होणार आहे. देशाच्या लष्करी नेतृत्वाचे मुख्य केंद्र असलेल्या या ठिकाणाहून आता लष्करी अधिकारी नवीन आणि अत्याधुनिक कार्यालयांत हालचाली करणार आहेत. हा बदल केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी 'सेंट्रल व्हिस्टा' पुनर्विकास प्रकल्पाचा भाग आहे, ज्याचा उद्देश सरकारी प्रशासकीय कामे अधिक सुलभ करणे आणि सुरक्षेच्या दृष्टीने पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण करणे हा आहे.
कोठे होणार स्थलांतर?
लष्करी नेतृत्वाचे स्थलांतर दोन वेगवेगळ्या ठिकाणी होणार आहे. आर्मी चीफ जनरल धिरज सेठ आणि त्यांचे वरिष्ठ अधिकारी दिल्ली कॅन्टोन्मेंटमधील नवनिर्मित 'शौर्य भवन' येथे शिफ्ट होणार आहेत. दुसरीकडे, भारतीय नौदलाचे नेतृत्व सध्याच्या South Block च्या मागेच बांधण्यात आलेल्या 'सेना भवन' येथे स्थलांतरित होणार आहे. या हालचालीमुळे अनेक दशकांपासून केंद्र सरकारच्या प्रशासकीय केंद्रस्थानी असलेली लष्करी मुख्यालयांची परंपरा आता एका नव्या टप्प्यावर पोहोचली आहे.
आव्हाने आणि तांत्रिक बाबी
केवळ कार्यालयांचे स्थलांतर नसून, ही एक मोठी तांत्रिक आणि सुरक्षात्मक मोहीम आहे. यामध्ये 'आर्मी वॉर रूम'सारख्या संवेदनशील यंत्रणांचे सुरक्षित स्थलांतर करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. विशेषतः नौदलाच्या वॉर रूमचे स्थलांतर करताना दळणवळण आणि कमांड कंट्रोल सिस्टिम सुरक्षित राहतील, याची खात्री करण्यासाठी विशेष तांत्रिक खबरदारी घेतली जात आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी ही नोंद घेणे महत्त्वाचे आहे की, हा पूर्णपणे प्रशासकीय निर्णय असून याचा शेअर बाजारातील कोणत्याही कंपनीवर थेट परिणाम होणार नाही. नवीन 'कर्तव्य भवन' संकुलात संरक्षण मंत्रालयाचे कामकाज एकत्र करण्याच्या सरकारी प्रयत्नांचा हा एक भाग आहे.