भारतातील नोकरभरती: AI कौशल्यांना मोठी मागणी, पगारात मोठी वाढ!

नोकरभरतीतील दरी वाढतेय?

भारताच्या व्हाईट कॉलर (White Collar) नोकरभरती क्षेत्रात मोठी उलथापालथ होत आहे. नेहमीच्या नोकरीच्या संधी स्थिर असल्या तरी, AI आणि मशीन लर्निंग (Machine Learning) सारख्या विशेष कौशल्यांची मागणी प्रचंड वाढली आहे. मे महिन्यात, ₹30 लाखांहून अधिक पगार असलेल्या या पदांसाठी मागणी 27% ने वाढली आहे. हे दर्शवते की कंपन्या आता विशेष तांत्रिक कौशल्यांसाठी जास्त किंमत मोजायला तयार आहेत, जरी इतर पारंपरिक क्षेत्रांमध्ये नोकरकपात होत असली तरी.

क्षेत्रानुसार नोकरभरतीतील फरक

मे महिन्यातील आकडेवारीनुसार, विमा (Insurance) आणि आरोग्यसेवा (Healthcare) क्षेत्रांनी चांगली वाढ दर्शवली आहे. विमा क्षेत्रात 19% तर आरोग्यसेवेत 6% नोकरभरती वाढली आहे. याउलट, बँकिंग आणि वित्तीय सेवा (Banking and Financial Services) तसेच तेल आणि वायू (Oil and Gas) क्षेत्रात मात्र नोकरकपात दिसून येत आहे. विशेषतः बँकिंग क्षेत्रात 15% ची घट झाली आहे. AI-आधारित प्रणाली आणि डिजिटल बँकिंगमुळे अनेक बँका मनुष्यबळ कमी करण्यावर भर देत आहेत.

भविष्यातील जोखीम आणि संधी

गुंतवणूकदारांनी या ट्रेंडकडे बारकाईने लक्ष देणे गरजेचे आहे. AI च्या मदतीने उत्पादकता वाढवणे कंपन्यांसाठी आवश्यक झाले आहे. मात्र, यामध्ये एक मोठी समस्या आहे ती म्हणजे कुशल मनुष्यबळाची कमतरता. AI तज्ञांची मागणी प्रचंड असली तरी, अनेक नवशिक्यांकडे जुन्या पद्धतीची कौशल्ये आहेत ज्यांची उपयुक्तता कमी होत चालली आहे. तसेच, हैदराबादसारखी शहरे मोठ्या प्रमाणात कुशल मनुष्यबळ आकर्षित करत आहेत, तर इतर काही शहरांमध्ये नोकरभरती कमी होत आहे. मुंबई आणि चंदीगडसारख्या शहरांमध्ये नोकरभरती कमी झाल्यास कंपन्यांना कुशल कर्मचारी मिळवणे कठीण जाऊ शकते.

पुढील वाटचाल

भविष्यातही उच्च-कौशल्य असलेल्या कर्मचाऱ्यांची मागणी कायम राहण्याची शक्यता आहे. कंपन्या मनुष्यबळ वाढवण्याऐवजी कार्यक्षमता वाढवण्यावर लक्ष केंद्रित करतील. ज्या कंपन्या आपल्या कर्मचाऱ्यांसाठी रि-स्किलिंग (Reskilling) आणि अप-स्किलिंग (Upskilling) कार्यक्रम राबवतील, त्या स्पर्धेत पुढे राहतील. मात्र, पारंपरिक मॉडेलवर अवलंबून असलेल्या कंपन्यांना उत्पादनक्षमतेच्या बाबतीत मागे पडण्याचा धोका आहे.