कंपनीचे आकडे काय सांगतात?
India Homes Limited (पूर्वी India Steel Works Limited) ने 31 डिसेंबर 2025 रोजी संपलेल्या तिमाही आणि नऊ महिन्यांसाठीचे अनऑडिटेड स्टँडअलोन फायनान्शियल रिझल्ट्स (Financial Results) जाहीर केले आहेत. कंपनीने Q3 FY26 मध्ये ₹142.97 लाख टोटल इन्कम (Total Income) नोंदवला, जो मागील तिमाही Q2 FY26 च्या ₹119.30 लाख पेक्षा 19.84% ने जास्त आहे. मागील वर्षीच्या Q3 FY25 च्या ₹124.20 लाख तुलनेत यात 15.11% ची वाढ झाली.
गेल्या नऊ महिन्यांचा विचार केल्यास, टोटल इन्कम ₹168.36 लाख पर्यंत पोहोचला, जो मागील वर्षीच्या ₹78.62 लाख पेक्षा खूप मोठी वाढ दर्शवतो.
सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, कंपनीने या तिमाहीत ₹29.42 लाख चा नेट प्रॉफिट (Net Profit) कमावला आहे. मागील वर्षी Q3 FY25 मध्ये कंपनीला ₹133.93 लाख चा नेट लॉस (Net Loss) झाला होता. नऊ महिन्यांच्या कालावधीतही तोटा लक्षणीयरीत्या कमी होऊन ₹133.93 लाख झाला आहे, जो मागील वर्षी याच काळात ₹1,115.34 लाख होता.
ऑडिटरचा प्रतिकूल अहवाल: डोळे उघडणारा इशारा!
पण, कंपनीच्या या आर्थिक प्रगतीवर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारा अहवाल ऑडिटर Laxmikant Kabra & Co LLP यांनी दिला आहे. हा अहवाल अत्यंत प्रतिकूल असून, तो कंपनीच्या आर्थिक नोंदींच्या विश्वासार्हतेवर गंभीर शंका निर्माण करतो. ऑडिटरने स्पष्टपणे म्हटले आहे की, हे निकाल लागू असलेल्या इंडियन अकाउंटिंग स्टँडर्ड्स (Ind AS) नुसार तयार केलेले नाहीत.
'गोइंग कन्सर्न'वर मोठे प्रश्नचिन्ह:
सर्वात गंभीर बाब म्हणजे, कंपनी 'गोइंग कन्सर्न' (Going Concern) म्हणून पुढे चालू राहू शकते की नाही, यावर ऑडिटरने 'मटेरियल अनसर्टेनिटी' (Material Uncertainty) असल्याचे म्हटले आहे. याचा अर्थ, कंपनीची सध्याची आर्थिक स्थिती पाहता ती स्वतःची देणी (Liabilities) फेडू शकेल की नाही, याबद्दल साशंकता आहे. कंपनीचे चालू देय (Current Liabilities) हे चालू मालमत्तेपेक्षा (Current Assets) जास्त आहेत. कंपनीचे ऑपरेशन्स (Operations) बऱ्याच काळापासून बंद आहेत. तसेच, कंपनीच्या फॅक्टरीची जागा J.C. Flowers Asset Reconstruction Private Limited च्या ताब्यात आहे आणि कंपनीचे मुख्य अकाउंटिंग सॉफ्टवेअर (SAP) उपलब्ध नाही.
अकाउंटिंगमधील प्रमुख त्रुटी:
ऑडिटरने कंपनीच्या अकाउंटिंगमध्ये अनेक गंभीर त्रुटी नमूद केल्या आहेत:
- इन्व्हेंटरी व्हॅल्युएशन (Inventory Valuation): ₹13,532.42 लाख किमतीच्या इन्व्हेंटरीचे मूल्यांकन 'कॉस्ट किंवा नेट रियलायझेबल व्हॅल्यू' (Cost or Net Realizable Value) यापैकी कमी असलेल्या मूल्यावर केलेले नाही. जुना स्टॉक (Obsolete stock) कॉस्टवरच दाखवला आहे, तर वर्क-इन-प्रोग्रेस (Work-in-progress) फक्त भंगार किमतीलाच विकला जाऊ शकतो, ज्यामुळे कंपनीची नेट व्हर्थ (Net Worth) जास्त दाखवलेली असू शकते.
- इन्शुरन्स क्लेम्स (Insurance Claims): ₹2,793.06 लाख चे क्लेम्स प्रलंबित आणि मंजूर न झालेले आहेत. यामुळे मालमत्ता जास्त दाखवली असण्याची शक्यता आहे.
- Ind AS चे उल्लंघन: मालमत्ता इम्पेअरमेंट (Asset Impairment), फेअर व्हॅल्यू मेजरमेंट (Fair Value Measurement) आणि कंटिंजंट लायबिलिटीज (Contingent Liabilities) यासारख्या Ind AS मानकांचे गंभीर उल्लंघन आढळले आहे.
- 'विक्रीसाठी ठेवलेल्या मालमत्ता' (Assets Held for Sale): 'विक्रीसाठी ठेवलेल्या मालमत्ता' म्हणून वर्गीकृत केलेली जमीन Ind AS 105 नुसार फेअर व्हॅल्यू (Fair Value) वजा विक्रीचा खर्च (Costs to Sell) यावर मोजलेली नाही.
- अंतर्गत नियंत्रणाचा अभाव: कंपनीकडे अंतर्गत ऑडिट (Internal Audit) प्रणाली नाही आणि मालसाठ्याचे प्रत्यक्ष पडताळणी (Physical Verification) किंवा मूल्यांकन केलेले नाही.
ऑडिटरचा हा प्रतिकूल दृष्टिकोन आणि 'गोइंग कन्सर्न'वरील इशारा हे India Homes Limited समोरील सर्वात मोठे धोके आहेत. कंपनीची आर्थिक स्थिती गंभीर असल्याचे, ऑपरेशन्स ठप्प असल्याचे आणि फायनान्शियल रिपोर्टिंगमध्ये (Financial Reporting) तसेच अंतर्गत नियंत्रणांमध्ये (Internal Controls) गंभीर त्रुटी असल्याचे यातून दिसून येते. या गंभीर अकाउंटिंग समस्या लक्षात घेता, कंपनीने नोंदवलेला नफा संशयास्पद वाटतो. कंपनीचे कामकाज पुढे चालू राहण्याची शक्यता अत्यंत कमी दिसत आहे, ज्यामुळे कोणत्याही प्रकारची गुंतवणूक अत्यंत जोखमीची आणि धोक्याची ठरू शकते.