भारताला 'AI Hedge' म्हणून पाहता येईल का? २ वर्षांच्या घसरणीनंतर बाजारात उलथापालथ होणार?

'AI Hedge' ची संकल्पना

भारतीय शेअर बाजारात 'AI Hedge' ची चर्चा होण्यामागे एक महत्त्वाचं कारण आहे. जागतिक बाजारातील वाढ ही प्रामुख्याने टेक हार्डवेअर आणि सेमीकंडक्टर उत्पादनावर आधारित आहे. याउलट, भारताचा टेक सेक्टर सॉफ्टवेअर आणि सेवांवर जास्त केंद्रित आहे.

यामुळे, AI क्षेत्रातील हार्डवेअर-आधारित तेजीचा थेट फायदा भारताला मिळाला नाही. याउलट, जर जागतिक टेक मार्केटमध्ये मंदी आली, तर भारताची अर्थव्यवस्था, जी बँकिंग आणि देशांतर्गत मागणीवर आधारित आहे, ती चांगल्या प्रकारे कामगिरी करू शकते. यामुळे, ओव्हरव्हॅल्यूड (Overvalued) झालेल्या टेक स्टॉक्समधून पैसे काढून उदयोन्मुख बाजारपेठांमध्ये (Emerging Markets) गुंतवणूक करण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.

जागतिक गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन आणि धोके

'AI Hedge' ची संकल्पना दीर्घकालीन असली तरी, सध्या परदेशी गुंतवणूकदार (Foreign Investors) भारतीय बाजाराबाबत सावध आहेत. बँक ऑफ अमेरिकाच्या एका सर्वेक्षणात, जागतिक फंड मॅनेजर्सनी भारताला आशियातील सर्वात कमी पसंतीची बाजारपेठ (Least Preferred Market) म्हणून स्थान दिले आहे. तब्बल 32% फंड मॅनेजर्स भारतीय शेअर्समध्ये गुंतवणूक कमी ठेवत आहेत.

यामागे अनेक कारणं आहेत:

• उच्च मूल्यांकन (High Valuation): टेक-केंद्रित बाजारांच्या तुलनेत, जिथे कमाईत (Earnings) झपाट्याने वाढ होत आहे, तिथे भारताचे मूल्यांकन अधिक असल्याचं गुंतवणूकदारांचं मत आहे.
• सुस्त सुधारणा (Slow Reforms): संरचनात्मक सुधारणांचा वेग मंदावला असल्याने गुंतवणूकदारांना चिंता वाटत आहे.
• FPI Outflows: फॉरेन पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्स (FPIs) कडून सतत होणारी विक्री बाजारातील सुधारणेला रोखत आहे.

मॅक्रोइकॉनॉमिक दबाव

याव्यतिरिक्त, काही बाह्य घटक देखील भारतीय बाजारावर परिणाम करत आहेत:

• कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती: पश्चिम आशियातील तणावामुळे क्रूड ऑइल (Crude Oil) $94 प्रति बॅरलच्या जवळ पोहोचले आहे, ज्यामुळे भारताची आयात बिल आणि महागाई वाढण्याची शक्यता आहे.
• वाढणारे US Bond Yields: अमेरिकेतील रोखे उत्पन्न (Bond Yields) वाढल्याने उदयोन्मुख बाजारपेठेतील इक्विटीचे (Equities) आकर्षण कमी होत आहे.

गुंतवणूकदारांनी काय पाहावे?

केवळ मागील कामगिरीच्या आधारावर बाजारात लगेच सुधारणा होईल, असे मानण्याऐवजी, गुंतवणूकदार आता कंपन्यांच्या मजबूत फंडामेंटल्स (Fundamentals) आणि वाढीच्या (Growth) संधींवर लक्ष केंद्रित करत आहेत. बँकिंग स्टॉक्समध्ये क्रेडिट ग्रोथ (Credit Growth) आणि कर्जाची वसुली (Delinquency Levels) व्यवस्थित असल्याने ते आकर्षणाचे केंद्र बनले आहेत.

याव्यतिरिक्त, नजीकच्या काळात येणारे अनेक इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग्ज (IPOs) बाजारातील तरलता (Liquidity) तपासतील. या नवीन शेअर्समुळे बाजारात नवीन पैसा येईल की दुय्यम बाजारातून (Secondary Market) पैसा बाहेर जाईल, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल. देशांतर्गत कमाईतील वाढ (Domestic Earnings Growth) आणि जागतिक आर्थिक दबाव या पार्श्वभूमीवर सध्याच्या मूल्यांकनांना (Valuations) समर्थन देऊ शकते का, यावर बाजाराची पुढील दिशा ठरेल.