ISRO आपल्या आगामी NVS-03 नेव्हिगेशन सॅटेलाईटच्या प्रक्षेपणापूर्वी एका महत्त्वाच्या तांत्रिक बदलाचा विचार करत आहे. मागील मिशनमधील त्रुटी लक्षात घेता, हा निर्णय भारताच्या NavIC प्रणालीसाठी अत्यंत कळीचा ठरणार आहे.
तांत्रिक आढावा आणि आव्हान\n\nISRO सध्या NVS-03 नेव्हिगेशन सॅटेलाईटच्या प्रक्षेपणाबाबत एका उच्च-स्तरीय तांत्रिक समीक्षेत व्यस्त आहे. NVS-02 मिशन अपयशी ठरल्यानंतर, इंजिनिअर्स सॅटेलाईटच्या प्रोपल्शन सिस्टिमची पुन्हा पडताळणी करत आहेत. चर्चेचा मुख्य केंद्रबिंदू 'ऑक्सिडायझर-लाइन पायरो व्हॉल्व्ह' हा आहे. मागील मिशनमध्ये एका सिग्नलच्या समस्येमुळे हा व्हॉल्व्ह उघडला गेला नव्हता, ज्यामुळे मिशन अयशस्वी ठरले होते.\n\n### प्रस्तावित उपाय आणि जोखीम\n\nयावर उपाय म्हणून, ISRO आता NVS-03 सॅटेलाईट हा 'प्री-ओपन' (आधीच उघडा असलेल्या) व्हॉल्व्हसह प्रक्षेपित करण्याचा विचार करत आहे. यामुळे सिग्नलच्या त्रुटीची जोखीम टळणार असली, तरी आता संपूर्ण जबाबदारी 'लॅच व्हॉल्व्ह'वर आली आहे. जर हा भाग लाँचिंग दरम्यानच्या प्रचंड दबावाला किंवा कंपनांना सहन करू शकला नाही, तर सिस्टिममध्ये गळती होण्याची शक्यता आहे. सध्या ISRO चे इंजिनिअर्स या दोन तांत्रिक धोक्यांच्या मधील समतोल तपासत आहेत.\n\n### NavIC प्रणालीचे भवितव्य\n\nभारताच्या NavIC प्रणालीसाठी ही मोहीम अत्यंत महत्त्वाची आहे. सध्या ही सिस्टिम केवळ ३ सक्रिय सॅटेलाईट्सवर अवलंबून आहे, तर पूर्ण क्षमतेने काम करण्यासाठी कमीत कमी ४ सॅटेलाईट्सची आवश्यकता असते. NVS-03 चे यश NavIC ची विश्वासार्हता वाढवण्यासाठी अनिवार्य आहे. पुढील १८ महिन्यांत ISRO कडून NVS-04 आणि NVS-05 सारखे प्रगत सॅटेलाईट्स प्रक्षेपित करण्याची योजना आहे, ज्यामध्ये L1 बँड सपोर्टसारखी आधुनिक फीचर्स असतील. या मोहिमेचा निकाल भारताच्या संपूर्ण नेव्हिगेशन पायाभूत सुविधांच्या भविष्यासाठी दिशादर्शक ठरेल.
