हवामान विभागाने (IMD) दिलेल्या माहितीनुसार, यंदा मॉन्सूनचा परतीचा प्रवास २ दिवस उशिरा म्हणजेच १९ सप्टेंबरपासून सुरू होणार आहे. पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे कृषी क्षेत्रासमोर नवे संकट उभे राहिले असून, याचा थेट परिणाम अन्नधान्य महागाईवर होण्याची शक्यता आहे.
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) स्पष्ट केले आहे की, नैऋत्य मॉन्सून पश्चिम राजस्थानमधून १९ सप्टेंबर रोजी परतण्यास सुरुवात करेल. नेहमीच्या वेळापत्रकानुसार ही तारीख १७ सप्टेंबर असते, त्यामुळे यंदा २ दिवसांचा विलंब झाला आहे. पावसामुळे निर्माण झालेल्या वातावरणीय प्रणालींमुळे परतीच्या प्रवासात हा अडथळा येत आहे.
पावसाची तूट आणि शेतीवर परिणाम
सध्या देशात पावसाची एकूण तूट १५% नोंदवण्यात आली आहे. प्रादेशिक पातळीवर पाहिले तर:
- दक्षिण भारतात २८% तूट.
- पूर्व आणि ईशान्य भारतात २५% तूट.
- वायव्य भारतात १०% आणि मध्य भारतात ६% तूट.
या असमान पावसामुळे खरिपाच्या पिकांवर मोठा परिणाम झाला आहे. कापणीच्या ऐन मोसमात अनपेक्षित पावसामुळे उत्पादनाचा दर्जा खराब होण्याची आणि पिकांचे नुकसान होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. यामुळे शेतकऱ्यांचा खर्च वाढणार असून, त्यांच्या हातात येणाऱ्या उत्पन्नावरही गदा येऊ शकते.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर अवलंबून असलेल्या FMCG, ट्रॅक्टर आणि दुचाकी उत्पादक कंपन्यांच्या कमाईवर याचे थेट पडसाद उमटू शकतात. ग्रामीण भागातील खरेदीशक्ती कमी झाली, तर त्याचा फटका या कंपन्यांच्या तिमाही निकालांना (Quarterly Earnings) बसेल.
तसेच, काही भागात दुष्काळ तर काही भागात अतिवृष्टी अशा विषम परिस्थितीमुळे अन्नधान्यांच्या पुरवठा साखळीवर (Supply Chain) परिणाम होत आहे. यामुळे महागाईचा (Food Inflation) आकडा वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे, ज्यावर आता रिझर्व्ह बँकेसह सर्व गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे. हवामान विभागाच्या मते, बंगालच्या उपसागरात निर्माण होणारे नवीन दाब क्षेत्र सप्टेंबरअखेरपर्यंत पावसाची अनिश्चितता कायम ठेवू शकतात.