कुनो नॅशनल पार्कच्या जवळ एका १९ महिन्यांच्या KNG22 या चित्त्याचा गोळ्या लागल्याने दुर्दैवी मृत्यू झाला आहे. या घटनेनंतर केंद्र सरकारने 'प्रोजेक्ट चित्ता' (Project Cheetah) च्या सुरक्षा यंत्रणेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले असून, उच्चस्तरीय चौकशी सुरू केली आहे.
केंद्रीय पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने KNG22 या चित्त्याच्या मृत्यूची सखोल चौकशी सुरू केली आहे. या चित्त्याचा २७ ऑक्टोबर २०२६ रोजी उपचारादरम्यान मृत्यू झाला. २५ ऑक्टोबर रोजी तो शेओपूर टेरिटोरियल फॉरेस्ट डिव्हिजनमध्ये जखमी अवस्थेत सापडला होता, त्याच्या शरीरात बंदुकीच्या ५ गोळ्या (Firearm pellets) आढळून आल्या होत्या.
चौकशीचे स्वरूप आणि सुरक्षा यंत्रणा
या प्रकरणी नॅशनल टायगर कन्झर्व्हेशन अथॉरिटी आणि वाईल्डलाईफ क्राईम कंट्रोल ब्युरोच्या टीमद्वारे स्वतंत्र तपास केला जात आहे. मध्य प्रदेश सरकारनेही एक स्पेशल टास्क फोर्स (STF) नेमला असून पोलीस आणि वन विभागाचे अधिकारी सुरक्षा त्रुटींचा शोध घेत आहेत. सध्या 'प्रोजेक्ट चित्ता' अंतर्गत कुनो, गांधी सागर वाईल्डलाईफ सँक्च्युअरी आणि वीरांगना दुर्गावती टायगर रिझर्व्हमध्ये एकूण ५८ चित्ते आहेत.
सुरक्षेवर उपस्थित झालेले प्रश्न
चित्ता संरक्षित क्षेत्राबाहेर कसा गेला आणि त्याला गोळ्या कशा लागल्या, हे तपासाचे मुख्य केंद्र आहे. तज्ज्ञांच्या मते, चित्त्यांचे वास्तव्य संरक्षित क्षेत्राच्या पलीकडे जात असल्याने मानवी हस्तक्षेप आणि शिकारीचा धोका वाढला आहे. आता मंत्रालयाचा ऑडिट अहवाल हे ठरवेल की, ट्रॅकिंग तंत्रज्ञान आणि पेरीमीटर सुरक्षेमध्ये कोणते मोठे बदल आवश्यक आहेत. प्रकल्पाचे दीर्घकालीन यश टिकवण्यासाठी आता सुरक्षा धोरणांमध्ये तातडीने सुधारणा होणे गरजेचे बनले आहे.