Whalesbook
बाजारातील तांत्रिक दबाव
आज, ६ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सोन्याच्या दरात काहीशी नरमाई दिसून आली. CME ग्रुपने गोल्ड फ्युचर्सवरील मार्जिन ८% वरून वाढवून ९% केल्यामुळे बाजारात तांत्रिक दबाव वाढला. या वाढीमुळे सट्टेबाजीला आवर घालण्याचा प्रयत्न केला जातो, ज्यामुळे किमतीत घट होऊ शकते. यासोबतच, अमेरिकन शेअर बाजारातील, विशेषतः टेक्नॉलॉजी कंपन्यांमधील (Tech Equities) विक्रीमुळे डॉलर (USD) मजबूत होत असल्याच्या वृत्ताने सोन्यासारख्या इतर मालमत्ता महाग झाल्या, ज्यामुळे मागणीत घट झाली. युएस डॉलर इंडेक्स (DXY) हा दोन आठवड्यांच्या उच्चांकाजवळ होता.
भू-राजकीय अस्थिरतेचा आधार
सध्या काही प्रमाणात जागतिक तणाव कमी झाल्याने (उदा. अमेरिका-इराण चर्चा, ट्रम्प-शी जिनपिंग यांच्यातील संवाद) सोन्याचा सुरक्षित गुंतवणूक (Safe-Haven) म्हणून असलेला पारंपरिक प्रभाव तात्पुरता कमी झाला असला तरी, भू-राजकीय तणाव, व्यापार युद्धं आणि प्रादेशिक अस्थिरता नेहमीच सोन्याची मागणी वाढवतात. ब्रिक्स (BRICS) देशांसारख्या अनेक केंद्रीय बँकांनी डॉलरवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी आणि चलन स्थिरतेच्या चिंतेमुळे सोन्याचे साठे वाढवले आहेत, जे सोन्यासाठी एक मजबूत आधार आहेत.
भारतातील प्रीमियम कायम
भारतीय बाजारात सोन्याचे दर आंतरराष्ट्रीय दरांपेक्षा, विशेषतः दुबईच्या तुलनेत, लक्षणीयरीत्या जास्त आहेत. आज २४ कॅरेट सोन्याचा भाव भारतात ₹१,५१,७७० प्रति १० ग्रॅम होता, जो दुबईतील ₹१,४३,४८३ च्या दरापेक्षा ₹८,२८७ किंवा ५.७८% अधिक आहे. भारतातील आयात शुल्क (Import Duty), कर (Taxes) आणि स्थानिक मागणी-पुरवठा यामुळे हे प्रीमियम कायम राहते.
व्याजदर कपातीची (Rate Cut) अपेक्षा
अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हकडून (US Federal Reserve) यावर्षी व्याजदर कपातीची (Rate Cuts) अपेक्षा सोन्यासाठी एक महत्त्वाचा आधार ठरत आहे. जानेवारी २०२६ च्या बैठकीत फेडने आपले व्याजदर ३.५% ते ३.७५% च्या दरम्यान स्थिर ठेवले. बाजारातील अपेक्षांनुसार, वर्षभरात व्याजदरात कपात केली जाण्याची शक्यता आहे. कमी व्याजदराच्या वातावरणात, सोने जेथे कोणताही व्याज परतावा देत नाही, तेथे गुंतवणूकदारांसाठी अधिक आकर्षक ठरते, ज्यामुळे दरांना आधार मिळतो.
इतर धातू आणि ETF चा कल
सोन्याच्या तुलनेत चांदी (Silver) आणि तिच्या संबंधित ईटीएफ (ETFs) मध्ये मात्र मोठी घसरण दिसून आली. ५ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, चांदी ईटीएफमध्ये १२% ते २१% पर्यंत घट झाली, तर गोल्ड ईटीएफमध्ये सुमारे ५.५% घट झाली. या फरकामुळे चांदीची अस्थिरता दिसून येते. मात्र, जागतिक स्तरावर भौतिक सोन्यावर आधारित ईटीएफमध्ये (Physically-backed Gold ETFs) जानेवारी २०२६ मध्ये चांगली वाढ झाली असून, त्यांनी व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता (AUM) आणि एकूण होल्डिंग्जचा विक्रम केला आहे. हे संस्थागत गुंतवणूकदारांची (Institutional Investors) सोन्यातील सततची आवड दर्शवते.