Marriott, Hilton आणि IHG सारख्या आंतरराष्ट्रीय हॉटेल साखळ्या भारतावर विशेष लक्ष केंद्रित करत आहेत. लक्झरी आणि वेलनेस ट्रॅव्हलची वाढती मागणी पाहता या कंपन्या आपल्या पोर्टफोलिओचा वेगाने विस्तार करत आहेत, परंतु बाजारातील अतिपुरवठा आणि ग्राहकांच्या खर्चावर होणाऱ्या परिणामांवर गुंतवणूकदारांचे बारीक लक्ष आहे.
आंतरराष्ट्रीय आदरातिथ्य क्षेत्रातील बड्या कंपन्या सध्या भारतात मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करत आहेत. लक्झरी, वेलनेस आणि अनुभवाधिष्ठित प्रवासाची (experiential travel) वाढती मागणी पाहता, Marriott International, Hilton आणि IHG Hotels & Resorts ने आपल्या नवीन ब्रँड्सची भारतात एन्ट्री केली आहे.
२०२५ मध्ये हॉटेल सायनिंग्सची संख्या ६४,००० कीज (keys) पार झाली आहे. तसेच, या क्षेत्रातील गुंतवणुकीचा आकडा २०२५ मध्ये $५६७ दशलक्ष होता, जो २०२६ पर्यंत $१ अब्ज ओलांडण्याची शक्यता आहे.
अॅसेट-लाईट मॉडेलचा आधार
खर्च मर्यादित ठेवण्यासाठी या कंपन्या आता 'अॅसेट-लाईट' मॉडेलवर भर देत आहेत. स्वतः हॉटेल मालकीचे असण्याऐवजी, त्या स्थानिक विकासकांसोबत भागीदारी करत आहेत. उदाहरणार्थ, IHG Hotels & Resorts ने Adani Airport Holdings सोबत विमानतळांजवळ हॉटेल्स बांधण्याचा करार केला आहे. यामुळे जमिनीचा मोठा खर्च वाचवून या कंपन्या केवळ ब्रँड मॅनेजमेंटवर लक्ष केंद्रित करत आहेत.
वाढीचे अंदाज आणि बाजारपेठेतील धोके
२०२६-२७ या आर्थिक वर्षात भारतीय आदरातिथ्य क्षेत्रात ७-९% महसूल वाढीचा अंदाज आहे, तर प्रीमियम हॉटेल्सचा ऑक्युपन्सी रेट ७२% ते ७४% च्या आसपास स्थिरावण्याची शक्यता आहे. मात्र, या वेगवान विस्तारामुळे 'ओव्हरसप्लाय'चा (oversupply) धोका निर्माण झाला आहे. सध्या देशभरात सुमारे १,१४,००० खोल्यांचे काम सुरू आहे. जर मागणी त्या प्रमाणात वाढली नाही, तर रूम रेट्सवर दबाव येऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात घ्यावे?
या विस्ताराचे यश हे हॉटेल सप्लाय आणि मागणीच्या संतुलनावर अवलंबून आहे. याशिवाय, महागाई आणि इंधनाचे वाढते दर यामुळे ग्राहकांच्या खर्चाच्या सवयी बदलू शकतात, ज्याचा परिणाम लक्झरी ट्रॅव्हलवर होऊ शकतो. टायर-२ आणि टायर-३ शहरांमध्ये सेवांचा दर्जा टिकवून ठेवणे हे या कंपन्यांसमोरील मोठे आव्हान असेल.