हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रात आता रिअल इस्टेट डेव्हलपर्स आणि व्यावसायिक कुटुंबांची मोठी गुंतवणूक सुरू झाली आहे. २०२५ मध्ये तब्बल **६४,०००** ब्रँडेड हॉटेल रूम्ससाठी करार झाले असून, टायर-२ आणि टायर-३ शहरांमध्ये विस्तार वाढत आहे.
भारताच्या हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रात सध्या एक मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. २०२५ च्या आकडेवारीनुसार, स्वाक्षरी करण्यात आलेल्या ६४,००० ब्रँडेड हॉटेल रूम्सपैकी ७०% विकास हा मोठ्या महानगरांच्या बाहेर झाला आहे. प्रामुख्याने मॅन्युफॅक्चरिंग, लॉजिस्टिक आणि रिअल इस्टेट क्षेत्रातील उद्योजक आता हॉटेल व्यवसायात उतरत आहेत.
व्यवसायाचे मॉडेल कसे काम करते?
या मॉडेलमध्ये स्थानिक गुंतवणूकदार जमिनीचा आणि भांडवलाचा पुरवठा करतात, तर हॉटेल चेन कंपन्या ब्रँड मॅनेजमेंट आणि मार्केटिंगची जबाबदारी स्वीकारतात. यामुळे हॉटेल ब्रँड्सना स्वतःचे भांडवल न खर्च करता जलद विस्तार करणे शक्य होते, तर गुंतवणूकदारांना त्यांच्या पारंपरिक व्यवसायाबाहेर उत्पन्नाचे नवीन स्रोत मिळतात.
टायर-२ शहरांची पसंती का?
नवीन विमानतळ, हायवेज आणि पर्यटन (बिझनेस, लेझर आणि रिलिजियस टूरिझम) वाढल्यामुळे या लहान शहरांमधील मागणी वाढली आहे. येथे उच्च दर्जाच्या ब्रँडेड हॉटेल्सची कमतरता असल्याने गुंतवणूकदारांसाठी हे क्षेत्र फायदेशीर ठरत आहे.
गुंतवणुकीतील धोके आणि आव्हाने
हे नवीन गुंतवणूकदार पहिल्यांदाच या क्षेत्रात उतरत असल्याने काही धोकेही आहेत:
- ऑपरेशनल रिस्क: हॉटेल्समध्ये दररोज उच्च दर्जाची सेवा टिकवून ठेवणे हे इतर व्यवसायांच्या तुलनेत कठीण आहे.
- एक्झिक्युशन रिस्क: बांधकाम प्रक्रियेत होणारा विलंब किंवा खर्च वाढल्यास नफ्यावर थेट परिणाम होतो.
- मॅनेजमेंट वाद: मालक आणि हॉटेल ब्रँड यांच्यात रेव्हेन्यू शेअरिंग किंवा देखभाल खर्चावरून मतभेद होण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे करारांवर परिणाम होऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांसाठी आता या हॉटेल्सचे ऑक्युपन्सी रेट (Occupancy Rate) आणि नफा मिळवण्याचा वेग यावर लक्ष ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.