फिफाने 2023-26 या कालावधीसाठी तब्बल **$13 बिलियन** महसुलाचा अंदाज व्यक्त केला आहे, जो आतापर्यंतचा सर्वाधिक आहे. 2026 च्या वाढीव विश्वचषक स्पर्धेमुळे आणि नवीन क्लब वर्ल्ड कप स्वरूपामुळे ही विक्रमी कमाई अपेक्षित आहे.
काय घडले?
फुटबॉलची जागतिक नियामक संस्था असलेल्या फिफाने (FIFA) 2023-26 या व्यावसायिक वर्षासाठी $13 बिलियन महसुलाचा अंदाज वर्तवला आहे. मागील चार वर्षांच्या तुलनेत हा 72% अधिक आहे. विशेष म्हणजे, 2025 च्या अखेरीस, या अपेक्षित महसुलापैकी 93% रक्कम विविध व्यावसायिक करारांमधून आधीच सुरक्षित केली गेली आहे, ज्यामुळे संस्थेची आर्थिक स्थिरता अधोरेखित होते.
या विक्रमी वाढीचे मुख्य कारण म्हणजे 2026 मध्ये अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिकोमध्ये आयोजित होणारा फिफा विश्वचषक. या एका स्पर्धेतून सुमारे $8.9 बिलियन महसूल मिळण्याची अपेक्षा आहे, ज्यात स्पर्धेच्या वाढीव स्वरूपाचा मोठा वाटा आहे.
जास्त सामन्यांचे धोरण
फिफाने आता 'हाय-व्हॉल्यूम' व्यावसायिक मॉडेलवर भर दिला आहे. पुरुष विश्वचषकातील सामन्यांची संख्या 64 वरून 104 पर्यंत वाढवण्यात आली आहे. यामुळे फिफासाठी अधिक प्रसारण संधी, जाहिरात स्लॉट आणि तिकीट विक्रीतून अधिक कमाईची शक्यता निर्माण झाली आहे.
या सायकलमध्ये प्रसारण हक्कांमधून सुमारे $4 बिलियन महसूल मिळण्याची अपेक्षा आहे. तसेच, फिफा क्लब वर्ल्ड कपचा विस्तार करत आहे. पूर्वी तुलनेने लहान असलेला हा कप आता सुमारे $2 बिलियन महसूल मिळवून देईल, ज्यामुळे फिफाचा केवळ चार वर्षांनी होणाऱ्या पुरुष विश्वचषकावरील आर्थिक अवलंबित्व कमी होईल.
मैदानाबाहेरील कमाईचे स्रोत
तिकिट विक्री आणि हॉस्पिटॅलिटी (आदरातिथ्य) यातून $3 बिलियन पेक्षा जास्त एकत्रित महसूल मिळण्याची अपेक्षा आहे. फिफाने प्रीमियम किंमत, विशेष हॉस्पिटॅलिटी पॅकेजेस आणि अधिकृत तिकीट पुनर्विक्री प्लॅटफॉर्मवर लक्ष केंद्रित केले आहे. 2025 च्या क्लब वर्ल्ड कपसाठी तिकीट विक्रीतून $261 दशलक्ष जमले, जे या वाढीव स्पर्धांच्या व्यावसायिक क्षमतेचे सूचक आहे.
धोके आणि आव्हाने
जरी आर्थिक आकडेवारी लक्षणीय वाढ दर्शवते, तरीही फुटबॉल कॅलेंडरच्या विस्तारावर टीका होत आहे. खेळाडू संघटना, जसे की FIFPRO, यांनी सामन्यांची गर्दी आणि खेळाडूंच्या आरोग्याबद्दल चिंता व्यक्त केली आहे. सामन्यांच्या वाढत्या संख्येमुळे खेळाडूंवर शारीरिक ताण वाढत आहे, ज्यामुळे थकवा आणि दुखापतींचा धोका वाढतो. यामुळे फिफा आणि व्यावसायिक क्लब्स यांच्यात तणाव निर्माण झाला आहे.
याव्यतिरिक्त, तीन देशांमध्ये (अमेरिका, कॅनडा, मेक्सिको) विश्वचषक आयोजित करण्याचे मोठे लॉजिस्टिक आव्हान आहे, ज्यामुळे कार्यान्वयन आणि पर्यावरणीय समस्या निर्माण होऊ शकतात. हे घटक महसुलावर थेट परिणाम करत नसले तरी, संस्थेसाठी कार्यान्वयन आणि प्रतिष्ठेशी संबंधित धोके आहेत.
गुंतवणूकदारांसाठी लक्षणीय मुद्दे
खेळांच्या व्यवसायात रस असलेल्यांनी फिफा व्यावसायिक लीग्स आणि खेळाडू संघटनांसोबतचे संबंध कसे सांभाळते याकडे लक्ष द्यावे. प्रसारणाचे अधिकार आणि तिकीट-हॉस्पिटॅलिटीची किंमत टिकवून ठेवणे हे महत्त्वाचे असेल. तसेच, विस्तारित क्लब वर्ल्ड कपची दीर्घकालीन दर्शकसंख्या आणि प्रायोजकत्व टिकवून ठेवण्याची क्षमता फिफाच्या व्यवसाय मॉडेलसाठी महत्त्वपूर्ण ठरेल.
