EPFO चा मोठा निर्णय: PF खात्यातून व्याज मिळणं थांबणार? वय **58** वर्षे झाल्यावर काय होईल?

58 वर्षांनंतर PF वर व्याज नाही!

कर्मचारी भविष्य निर्वाह निधी संघटना (EPFO) ने आपल्या सदस्यांना प्रॉव्हिडंट फंड (PF) खात्यातील व्याजाच्या नियमांबद्दल एक महत्त्वाचं स्मरणपत्र दिलं आहे. EPFO नुसार, PF खात्यात जमा असलेल्या रकमेवर अनिश्चित काळासाठी व्याज मिळत नाही. विशेषतः, जेव्हा सदस्य 58 वर्षांचा होतो, तेव्हा व्याज मिळणं थांबतं.

वयाची 58 वर्षे आणि व्याजाची मर्यादा

बहुतेक नोकरदार लोकांसाठी PF हे निवृत्तीनंतरच्या जीवनासाठी एक महत्त्वाचं आर्थिक साधन आहे. सध्याच्या नियमांनुसार, जे सदस्य 55 वर्षांपेक्षा कमी वयात निवृत्त होतात, त्यांना 58 वर्षे पूर्ण होईपर्यंत त्यांच्या PF खात्यातील जमा रकमेवर व्याज मिळत राहतं. मात्र, 58 वर्षे पूर्ण झाल्यावर, खात्यातून पैसे काढले असोत वा तसेच ठेवले असोत, नवीन व्याज मिळणं पूर्णपणे थांबतं.

ज्यांनी नोकरी बदलताना जुनी PF खाती लिंक केली नाहीत किंवा विसरून गेले आहेत, त्यांच्यासाठी ही माहिती महत्त्वाची आहे. जर एखाद्या खात्यात सलग 36 महिने कोणताही व्यवहार झाला नाही, तर ते 'निष्क्रिय' (inoperative) म्हणून वर्गीकृत केलं जातं. या खात्यातील पैसे सुरक्षित राहतात आणि ते सदस्याचेच असतात, पण 58 वर्षांनंतर त्यावर चक्रवाढ व्याज (compounding) मिळण्याचा फायदा मिळत नाही.

खातं सक्रिय ठेवणं का गरजेचं?

EPFO ने यावर जोर दिला आहे की, 'निष्क्रिय' खात्याचा अर्थ सरकारनं पैसे जप्त केले किंवा काढून घेतले असा होत नाही. सदस्यांसाठी खरी समस्या ही संभाव्य मिळणाऱ्या उत्पन्नाला मुकणं ही आहे. सेंट्रल बोर्ड ऑफ ट्रस्टीजने (CBT) 2025-26 या आर्थिक वर्षासाठी 8.25% व्याजदर निश्चित केला आहे. अशा परिस्थितीत, निष्क्रिय खात्यात मोठी रक्कम ठेवल्यास कालांतराने मिळणाऱ्या वाढीला मुकावं लागतं.

वर्षानुवर्षे, अगदी छोटीशी रक्कम सुद्धा चक्रवाढ व्याजामुळे वाढू शकते. निवृत्तीनंतर किंवा नोकरी सोडल्यानंतर ही रक्कम काढायला किंवा ट्रान्सफर करायला विसरल्यास, सदस्यांना पैशांची वाढ थांबण्याचा धोका असतो. महागाईचा विचार करता, ही एक मोठी संधी गमावण्यासारखं आहे.

सदस्यांसाठी आवश्यक पावलं

गुंतागुंत टाळण्यासाठी, EPFO सदस्यांना युनिव्हर्सल अकाऊंट नंबर (UAN) सक्रिय ठेवण्याचा सल्ला देतं. जर सदस्यांकडे मागील नोकऱ्यांमधील अनेक PF खाती असतील, तर ती सर्व चालू UAN मध्ये ट्रान्सफर करणं हा उत्तम उपाय आहे. यामुळे सर्व बचत एकाच ठिकाणी राहते आणि रेकॉर्डनुसार व्याजाची गणना योग्य प्रकारे होते.

गुंतवणूकदार आणि कर्मचाऱ्यांनी EPFO च्या अधिकृत पोर्टलवर आपल्या UAN ची स्थिती तपासावी. जर जुनं खातं निष्क्रिय दिसत असेल, तर सामान्यतः पोर्टलवरून ट्रान्सफर किंवा विथड्रॉवलचा (withdrawal) अर्ज करता येतो. सदस्यांसाठी महत्त्वाचं आहे की, जुन्या PF खात्यांना 'सेट अँड फॉरगेट' (set and forget) समजू नये. नियमांनुसार निश्चित वयोमर्यादेपर्यंत (regulatory cutoff age) निधीतून परतावा मिळवण्यासाठी सक्रिय व्यवस्थापन (active management) आवश्यक आहे.