DGCA (नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय) एका नव्या प्रस्तावावर विचार करत आहे. त्यानुसार, सर्व एअरलाइन्सच्या पायलट्सची वर्षाला केली जाणारी रँडम ड्रग टेस्ट आता 10% वरून 25% पर्यंत वाढवली जाऊ शकते. हा निर्णय Air India च्या एका विमानातील घटनेनंतर घेण्यात येत आहे.
DGCA चा मोठा प्रस्ताव
भारतातील विमान कंपन्यांसाठी DGCA (Directorate General of Civil Aviation) एक महत्त्वाचा प्रस्ताव विचाराधीन आहे. या प्रस्तावानुसार, सर्व भारतीय एअरलाइन्समध्ये काम करणाऱ्या पायलट्स आणि केबिन क्रू सदस्यांची वर्षातून केली जाणारी रँडम ड्रग टेस्ट 10% वरून वाढवून किमान 25% केली जाऊ शकते. हा प्रस्ताव 4 ऑगस्ट 2026 रोजी घडलेल्या एका दुर्घटनेनंतर चर्चेत आला आहे.
Air India च्या विमानातील नेमकी घटना काय होती?
याच दिवशी, Air India च्या फुकेत (Phuket) ते दिल्ली (Delhi) दरम्यान उड्डाण करणाऱ्या एका विमानातील पायलटने मारिजुआना (Marijuana) सेवन केल्याची प्राथमिक चाचणी समोर आली. या घटनेमुळे विमानाची उंची अचानक 300 फूट कमी झाली होती. या प्रकारानंतर, Air India ने तातडीने आपल्या सर्व पायलट्सची एक-वेळची ड्रग टेस्ट अनिवार्य केली, जी 13 ऑगस्ट 2026 पासून लागू करण्यात आली आहे.
Air India ची आर्थिक स्थिती आणि शेअर बाजारावरील परिणाम
Air India ही सध्या टाटा ग्रुपच्या मालकीची कंपनी आहे. टाटा ग्रुपकडे 73.82% मालकी असून सिंगापूर एअरलाइन्सकडे 25% हिस्सा आहे. त्यामुळे, ही कंपनी थेट शेअर बाजारात लिस्टेड नाही आणि या घटनेचा शेअर बाजारावर कोणताही थेट परिणाम दिसणार नाही. मात्र, या घटनेमुळे कंपनीच्या कार्यक्षमतेवर आणि प्रतिष्ठेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
आर्थिक दृष्ट्या बोलायचं झाल्यास, Air India सध्या एका मोठ्या पुनरुज्जीवन (Turnaround) टप्प्यातून जात आहे. कंपनी आणि तिची उपकंपनी Air India Express यांनी मिळून FY26 (Financial Year 2026) मध्ये तब्बल ₹22,238 कोटींचा एकत्रित निव्वळ तोटा (Net Loss) नोंदवला आहे. तज्ञांच्या मते, कंपनीला पुन्हा नफ्यात आणण्यासाठी सुरुवातीला आखलेल्या वेळेपेक्षा जास्त, म्हणजे पुढील 5 ते 10 वर्षे लागू शकतात. यासाठी इंधनाच्या वाढत्या किमती, अवघड हवाई मार्ग आणि विमानांचे आधुनिकीकरण यासाठी मोठ्या गुंतवणुकीची गरज आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय महत्त्वाचे?
DGCA च्या या नवीन नियमांमुळे भारतीय विमान वाहतूक क्षेत्रात सुरक्षेचे नियम अधिक कडक होण्याची शक्यता आहे. पायलट्सच्या फिटनेसवर लक्ष केंद्रित केले जात असले तरी, कंपनीसमोरील कार्यान्वयन (Operational) धोके अजूनही मोठे आहेत. सध्या भारतीय विमान कंपन्यांमध्ये तीव्र स्पर्धा आणि कमी नफ्याचे मार्जिन आहे. अशा परिस्थितीत, DGCA द्वारे होणाऱ्या चौकशा किंवा पायलट्सच्या कार्यपद्धतीत बदल झाल्यास त्याचा कार्यक्षमतेवर आणि खर्चावर परिणाम होऊ शकतो.
पुढील काळात, DGCA चा हा नवीन ड्रग टेस्टिंगचा आदेश कसा लागू होतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले असेल. तसेच, या नवीन नियमांमुळे एअरलाइन्सच्या क्रू शेड्युलिंगवर आणि खर्चावर काय परिणाम होतो, हे पाहावे लागेल. यासोबतच, Air India ची आर्थिक कामगिरी आणि कर्ज व्यवस्थापन हे देखील महत्त्वाचे ठरेल, कारण कंपनी आपल्या दीर्घकालीन आधुनिकीकरण योजनेवर काम करत आहे.