कंपनी नोटीस पिरेड घटवणार? ९० दिवसांवरून थेट ३० दिवसांवर, यामागे काय कारण?

नोटीस पिरेड का बदलत आहेत कंपन्या?

सध्या व्यावसायिक जगात कंपन्यांनी कर्मचाऱ्यांसाठी अनिवार्य असलेला नोटीस पिरेड (Notice Period) ९० दिवसांवरून थेट ३० दिवसांवर आणण्याचा ट्रेंड वाढताना दिसत आहे. कंपन्यांच्या व्यवस्थापनानुसार, या बदलामुळे कामात अधिक लवचिकता येईल आणि नवीन कर्मचाऱ्यांची भरती वेगाने होईल. मात्र, कर्मचाऱ्यांमध्ये या बदलामुळे नोकरकपातीची (Layoffs) भीती पसरली आहे.

कंपन्यांसाठी हे का महत्त्वाचे?

व्यवसायाच्या दृष्टिकोनातून, कमी नोटीस पिरेडचे अनेक फायदे आहेत. अनेक आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठांमध्ये आणि तंत्रज्ञान (Technology) क्षेत्रातील स्टार्टअप्समध्ये ३० दिवसांचा नोटीस पिरेड सामान्य आहे. ९० दिवसांची अट काढून टाकल्याने, कंपन्यांना अत्यंत स्पर्धात्मक क्षेत्रात जिथे कामाच्या गरजा लवकर बदलतात, तिथे नवीन टॅलेंट (Talent) कमी वेळेत मिळवता येते. याशिवाय, जर एखादा कर्मचारी दुसऱ्या कंपनीत जात असेल, तर त्याला कंपनीची गुप्त माहिती किंवा ग्राहक संबंधांना धोका पोहोचवण्याची संधी कमी मिळते.

गुंतवणूकदारांसाठी काय अर्थ?

गुंतवणूकदारांसाठी (Investors) हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की, हे केवळ अंतर्गत एचआर (HR) धोरणातील बदल आहेत की कंपनीच्या आर्थिक स्थितीत काही बिघाड आहे. नोटीस पिरेड कमी करणे हा एक अंतर्गत धोरणात्मक निर्णय आहे आणि यामुळे कंपनी मोठ्या आर्थिक संकटात आहे असा निष्कर्ष काढता येत नाही. अनेक नफा कमावणाऱ्या आणि वेगाने वाढणाऱ्या कंपन्या कामात चपळता आणण्यासाठी ३० दिवसांचा नोटीस पिरेड ठेवतात. मात्र, जर यासोबतच नोकरभरती थांबवणे, ऑफिसची जागा कमी करणे किंवा नफ्याच्या मार्जिनवर (Profit Margin) दबाव असल्याची चिन्हे दिसत असतील, तर गुंतवणूकदारांनी कंपनीच्या खर्चांवर आणि कर्मचाऱ्यांच्या कार्यक्षमतेवर अधिक लक्ष देणे गरजेचे आहे.

बाजारातील प्रतिक्रिया आणि धोके

जरी हा बदल सामान्यतः प्रक्रियेचा भाग असला तरी, त्यामुळे कर्मचाऱ्यांच्या मनोबलावर (Employee Morale) आणि कंपनी संस्कृतीवर (Company Culture) नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. जर कर्मचाऱ्यांमध्ये असंतोष वाढला किंवा कामाची गुणवत्ता खालावली, तर त्याचा परिणाम कंपनीच्या ध्येयपूर्तीवर होऊ शकतो. जर संपूर्ण सेक्टरमध्ये कंपन्या कमी नोटीस पिरेडकडे वळत असतील, तर हे यामागे एक मोठे कारण असू शकते की कंपन्या मोठ्या कायमस्वरूपी कर्मचाऱ्यांवरील खर्च कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांच्या तिमाही निकालांवर (Quarterly Results) आणि व्यवस्थापनाच्या कर्मचाऱ्यांची संख्या किंवा खर्चांबद्दलच्या (Operating Expenses) विधानांवर लक्ष ठेवावे, जेणेकरून हे बदल केवळ उद्योगातील सामान्य पद्धतींचे पालन आहेत की नफा वाढवण्याच्या मोठ्या योजनेचा भाग आहेत हे स्पष्ट होईल.