केंद्रीय राखीव पोलीस दलाने (CRPF) गेल्या १२ महिन्यांत एकही युद्धजन्य मृत्यू न नोंदवता ४७ वर्षांतील नवा इतिहास घडवला आहे. भारत ३१ मार्च २०२६ रोजी नक्षलवादमुक्त झाल्याची अधिकृत घोषणा झाल्यानंतर हा महत्त्वाचा टप्पा गाठला गेला आहे.
४७ वर्षांनंतरचा ऐतिहासिक टप्पा
केंद्रीय राखीव पोलीस दलाने (CRPF) ३० ऑक्टोबर २०२५ ते ३० ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत एकही युद्धजन्य मृत्यू (combat-related fatality) न नोंदवण्याचा मोठा पराक्रम केला आहे. यापूर्वी असा रेकॉर्ड जानेवारी १९७९ मध्ये पाहायला मिळाला होता. दलाचे महासंचालक जी.पी. सिंग यांनी या यशाचे श्रेय प्रगत प्रशिक्षण, आधुनिक शस्त्रसामग्री आणि सुधारित वैद्यकीय आपत्कालीन प्रोटोकॉलला दिले आहे.
नक्षलवादमुक्तीचा सकारात्मक परिणाम
देशाच्या अंतर्गत सुरक्षेच्या परिस्थितीत झालेले बदल या यशामागे महत्त्वाचे ठरले आहेत. भारत सरकारने ३१ मार्च २०२६ रोजी देशाला नक्षलवादमुक्त (Left-Wing Extremism - LWE) घोषित केले. सक्रिय युद्धक्षेत्रातील घट आणि बंडखोर हालचालींवर नियंत्रण मिळवल्यामुळे जवानांवरील धोका मोठ्या प्रमाणावर कमी झाला आहे.
आव्हाने अजूनही कायम
ऑपरेशनल क्षेत्रात यश मिळाले असले तरी, दलासमोर अंतर्गत मानवी संसाधन व्यवस्थापनाचे आव्हान अजूनही आहे. नॅशनल ह्युमन राईट्स कमिशन (NHRC) च्या आकडेवारीनुसार, २०२५ मध्ये ५९ जवानांनी आत्महत्येसारखे टोकाचे पाऊल उचलले होते, तर २०२६ च्या पहिल्या पाच महिन्यांत १९ प्रकरणे नोंदवण्यात आली आहेत. युद्धात होणारी जीवितहानी थांबली असली तरी, जवानांचे मानसिक आरोग्य आणि त्यांचे कल्याण राखणे हे दलापुढील पुढील मोठे उद्दिष्ट आहे.
