वॉरेन बफेफेट यांचा इशारा: शेअर बाजार 'कॅसिनो'सारखा, 'चर्च'सारखा शांत नाही!

बफेफेट यांचे बाजारावर भाष्य

गुंतवणुकीचे दिग्गज वॉरेन बफेफेट यांनी सध्याच्या बाजाराच्या परिस्थितीवर आपले मत व्यक्त केले आहे. त्यांची कंपनी बर्कशायर हॅथवे (Berkshire Hathaway) विक्रमी $380 बिलियन रोख रक्कम घेऊन बसली आहे. बफेफेट यांच्या मते, सध्या बाजारातील वाढलेल्या किमतींमुळे (high prices) भांडवल गुंतवण्यासाठी ही चांगली वेळ नाही.

'चर्च' आणि 'कॅसिनो'चे उदाहरण

बफेफेट यांनी बाजाराला 'कॅसिनो'ची गर्दी असलेले 'चर्च' म्हटले आहे. त्यांच्या मते, 'कॅसिनो' म्हणजे जिथे शॉर्ट-टर्म ऑप्शन्स ट्रेडिंग (short-term options trading) आणि सट्टेबाजीला (speculative bets) जास्त महत्त्व दिले जाते, ते आता खूपच आकर्षक बनले आहे. त्यांनी गुंतवणूक, सट्टेबाजी आणि जुगार यांच्यातील फरक स्पष्ट केला. केवळ किमतीतील वाढ पाहून धावणे हा जुगार आहे, असे ते म्हणाले.

भारतातील रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी (Indian retail investors) हा इशारा महत्त्वाचा आहे, विशेषतः जे डेरिव्हेटिव्ह्ज मार्केटमध्ये (derivatives market) सक्रिय आहेत. बफेफेट यांच्या बोलण्यानुसार, अनेक कंपन्यांचे शेअर्स त्यांच्या मूलभूत मूल्यापेक्षा (fundamental value) जास्त किमतीला विकले जात आहेत.

भीतीमध्ये संधी

बफेफेट यांनी आपल्या अनुभवातील काही महत्त्वाचे क्षण सांगितले. त्यांच्या मते, गुंतवणुकीच्या सर्वोत्तम संधी क्वचितच मिळतात. अशा संधी साधारणपणे बाजारात भीतीचे (market fear) आणि घसरणचे (market collapse) वातावरण असताना येतात. त्यांनी कोविड-19 साथीच्या आजाराच्या काळातील आणि 2008 च्या आर्थिक संकटातील (financial crisis) स्थितीचे उदाहरण दिले. जेव्हा इतर सर्वजण घाबरलेले होते, तेव्हा बर्कशायरने धाडसी गुंतवणूक करून मोठा नफा कमावला. यामुळे भविष्यातील संधींसाठी रोख रक्कम (cash) सांभाळून ठेवण्याचे महत्त्व अधोरेखित होते.

AI आणि मॅक्रो धोके

बफेफेट यांनी AI (Artificial Intelligence) मुळे तयार होणाऱ्या डीपफेक्सबद्दल (deepfakes) चिंता व्यक्त केली. चुकीच्या हेतूने लोकांची फसवणूक केली जाऊ शकते, असे ते म्हणाले. भारतातही AI फसवणुकीचा वापर करून लोकांना चुकीच्या गुंतवणूक योजनांमध्ये (investment schemes) अडकवले जात आहे.

त्यांनी फेडरल रिझर्व्हचे (Federal Reserve) चेअरमन जेरोम पॉवेल (Jerome Powell) यांचे समर्थन केले, पण अनियंत्रित महागाईबद्दल (uncontrolled inflation) इशारा दिला. लहान व्याजदर बदल (rate adjustments) सावरता येतात, पण मोठे आणि अनियंत्रित दर वाढल्यास धोका वाढू शकतो, असे ते म्हणाले.