बँक ऑफ अमेरिकाच्या (Bank of America) ताज्या सर्वेनुसार, आशियामध्ये भारतीय शेअर बाजार गुंतवणूकदारांच्या सर्वाधिक नापसंतीस उतरला आहे. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) मधील कमी सहभाग आणि आर्थिक वाढीच्या (Economic Growth) चिंतेमुळे गुंतवणूकदारांची भावना नकारात्मक झाली आहे, तरीही कंपन्यांच्या कमाईत (Earnings) सुधारणा दिसत आहे.
जागतिक गुंतवणूकदारांचा दृष्टिकोन बदलला
बँक ऑफ अमेरिकाने केलेल्या एका सर्वेक्षणात समोर आले आहे की, जागतिक फंड मॅनेजर्स आता भारतीय शेअर बाजारावर (Indian Equity Market) कमी विश्वास दाखवत आहेत. ऑगस्टमध्ये झालेल्या या सर्वेत 98 फंड मॅनेजर्सनी भाग घेतला होता, ज्यांच्याकडे $272 बिलियन मालमत्ता आहे. यापैकी 32% गुंतवणूकदारांनी भारतात गुंतवणूक कमी केली आहे.
AI मधील कमी सहभाग आणि विकासाची चिंता
या नकारात्मक दृष्टिकोनाचे मुख्य कारण म्हणजे, भारतीय कंपन्यांचा आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) क्षेत्रातील कमी सहभाग. जागतिक गुंतवणूकदार AI मुळे होणाऱ्या वाढीच्या शक्यतेवर लक्ष केंद्रित करत आहेत आणि यात भारतीय कंपन्या मागे असल्याचे त्यांना वाटते. यासोबतच, देशाच्या आर्थिक विकासाचा वेग आणि धोरणात्मक सुधारणांमध्ये (Policy Reforms) आलेली मंदावस्था याबद्दलही चिंता व्यक्त केली जात आहे. सध्याच्या मूल्यांकनानुसार (Valuations) मार्केट महाग वाटत असल्यानेही गुंतवणूकदार सावध आहेत.
कमाईत वाढ, पण भावना नकारात्मक
सर्वेतील नकारात्मक भावना आणि भारतीय कंपन्यांची खरी आर्थिक कामगिरी यात मोठी तफावत दिसून येते. फंड मॅनेजर जरी सावध असले तरी, आकडेवारी वेगळीच कहाणी सांगते. बेंचमार्क NSE Nifty 50 इंडेक्सच्या कंपन्यांनी मागील तिमाहीत मागील वर्षाच्या तुलनेत 18% जास्त कमाई नोंदवली आहे, जी विश्लेषकांच्या 10% अंदाजापेक्षा खूपच चांगली आहे. इतकेच नाही, तर या तिमाहीत परदेशी गुंतवणूकदारांनी (Foreign Investors) भारतीय इक्विटीमध्ये $4 बिलियन पेक्षा जास्त गुंतवणूक केली आहे. यावरून असे दिसून येते की, भावना नकारात्मक असल्या तरी भांडवलाचा ओघ (Capital Flows) अजूनही सक्रिय आहे.
मार्केटची कामगिरी आणि प्रादेशिक बदल
भारतासाठी हा एक मोठा बदल आहे, कारण पूर्वी अनेक जागतिक फंड्ससाठी भारत ही पहिली पसंती होती. Nifty 50 इंडेक्स यावर्षी आतापर्यंत सुमारे 8% घसरला आहे, ज्यामुळे सलग 10 वर्षे वार्षिक नफा मिळवण्याची त्याची ऐतिहासिक मालिका धोक्यात आली आहे. याउलट, इंडोनेशियाबद्दल गुंतवणूकदारांची भावना सुधारली आहे. जकार्ता कंपोझिट इंडेक्स जूनपासून 20% पेक्षा जास्त वाढला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी, हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल की भारतीय कंपन्या सध्याच्या मूल्यांकनाला न्याय देण्यासाठी त्यांची मजबूत कमाईची गती टिकवून ठेवू शकतात का. तसेच, जागतिक फंड मॅनेजर्सचा दृष्टिकोन बदलण्यासाठी धोरणात्मक सुधारणा किंवा देशांतर्गत मागणीत (Domestic Demand) वाढ होण्याची चिन्हे दिसतात का, यावर बाजार लक्ष ठेवून असेल. वाढलेले मूल्यांकन आणि ऊर्जेच्या किमती (Energy Prices) याबद्दलची चिंता येत्या काही महिन्यांसाठी एक महत्त्वाचा जोखीम घटक राहील.