सध्याच्या तेजीच्या बाजारात अनेक ॲक्टिव्ह म्युच्युअल फंड्स इंडेक्सला मागे टाकण्यात अपयशी ठरत आहेत. पॅसिव्ह फंड्स संपूर्ण इंडेक्सचे प्रतिनिधित्व करत असल्याने अशा वेळी त्यांना फायदा होतो, तर मोजक्या शेअर्सवर आधारित ॲक्टिव्ह फंडांना याचा फटका बसतो.
भारतीय शेअर बाजारात सध्या एक कल दिसून येत आहे की, अनेक ॲक्टिव्ह म्युच्युअल फंड्स 'Nifty 50' किंवा 'BSE Sensex' सारख्या बेंचमार्क इंडेक्सच्या कामगिरीला मागे टाकण्यास संघर्ष करत आहेत. जेव्हा बाजारात सर्वच क्षेत्रांतील शेअर्समध्ये तेजी असते, तेव्हा पॅसिव्ह फंड्स इंडेक्समधील प्रत्येक शेअर धारण करत असल्याने त्याचा पूर्ण फायदा घेतात. याउलट, ॲक्टिव्ह फंड मॅनेजर्स सहसा ४० पेक्षा कमी शेअर्सच्या पोर्टफोलिओवर लक्ष केंद्रित करतात. ही निवडक पद्धत बाजाराला हरवण्यासाठी असते, पण जेव्हा तेजी सर्वसमावेशक असते, तेव्हा हीच निवडक रणनीती फळाला येत नाही.
खर्चाचे गणित आणि आव्हान
ॲक्टिव्ह फंडांचा 'एक्सपेन्स रेशो' (Expense Ratio) हा पॅसिव्ह फंडांपेक्षा जास्त असतो, कारण त्यात फंड मॅनेजमेंटसाठी विश्लेषकांची मोठी टीम असते. जर ॲक्टिव्ह फंडाने इंडेक्सपेक्षा जास्त परतावा दिला नाही, तर फी वजा जाता गुंतवणूकदाराच्या हातात पॅसिव्ह फंडाच्या तुलनेत कमी पैसा येतो. त्यामुळे ॲक्टिव्ह मॅनेजर्ससाठी ही स्पर्धा अधिक आव्हानात्मक ठरते.
स्टाईल ड्रिफ्टचा धोका
अनेकदा खराब कामगिरीमुळे दबावाखाली येऊन फंड मॅनेजर आपली मूळ गुंतवणूक पद्धत (Investment Style) बदलतात, ज्याला 'स्टाईल ड्रिफ्ट' म्हणतात. उदा. व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग सोडून अचानक वाढणाऱ्या शेअर्समध्ये पैसे गुंतवणे. ही कृती गुंतवणूकदारांसाठी धोकादायक ठरू शकते कारण यामुळे मूळ गुंतवणुकीचा उद्देशच हरवतो.
गुंतवणूकदारांनी केवळ अलीकडच्या परताव्याकडे न पाहता, फंड मॅनेजर आपल्या मूळ तत्त्वांवर ठाम आहेत का, यावर लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे. दीर्घकालीन गुंतवणुकीसाठी मॅनेजरची पद्धत सातत्यपूर्ण आणि विश्वासार्ह असणे, हे अल्पकालीन कामगिरीपेक्षा अधिक महत्त्वाचे आहे.