सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) वर सोशल मीडियावर एक दावा व्हायरल होत आहे की, 20 वर्षांमध्ये SIP मधून केवळ 6.7% परतावा मिळाला. मात्र, हे गणित चुकीचे असून, तज्ञांच्या मते XIRR पद्धतीने SIP चे खरे वार्षिक परतावे 10% ते 13% पर्यंत मिळतात.
व्हायरल दावा आणि गणिती चूक
सध्या सोशल मीडियावर एक बातमी वेगाने पसरत आहे. यानुसार, जर तुम्ही 20 वर्षांसाठी SIP मध्ये गुंतवणूक केली असेल, तर तुम्हाला सरासरी वार्षिक 6.7% इतकाच परतावा मिळाला आहे. हा आकडा अनेक गुंतवणूकदारांसाठी धक्कादायक आहे, कारण ते सहसा 12-15% परताव्याची अपेक्षा ठेवतात. मात्र, आर्थिक तज्ञांनी स्पष्ट केले आहे की, हा दावा चुकीच्या गणितावर आधारित आहे.
6.7% आकड्यामागील गौडबंगाल काय?
व्हायरल दाव्यात असे मानले गेले आहे की, प्रत्येक महिन्याला गुंतवलेली रक्कम 20 वर्षांसाठीच गुंतवली गेली. पण प्रत्यक्षात SIP मध्ये प्रत्येक महिन्याला गुंतवणूक होत असल्याने, पहिल्या महिन्याची रक्कम 20 वर्षे राहते, तर त्यानंतरच्या महिन्यांतील रकमांचा गुंतवणुकीचा कालावधी कमी होत जातो. या चुकीच्या आकडेमोडीमुळे, प्रत्येक हप्त्याचा गुंतवणुकीचा कालावधी विचारात न घेता, संपूर्ण परताव्याला 20 वर्षांवर भागाकारल्याने आकडा कमी दिसतो.
XIRR: गुंतवणुकीचे खरे चित्र
वेगवेगळ्या वेळी केलेल्या गुंतवणुकीचे अचूक मूल्यांकन करण्यासाठी, आर्थिक विश्लेषक 'XIRR' (Extended Internal Rate of Return) पद्धत वापरतात. यात प्रत्येक गुंतवणुकीची तारीख आणि रक्कम विचारात घेतली जाते, ज्यामुळे पोर्टफोलिओच्या खऱ्या वाढीचा वार्षिक परतावा मिळतो. जर आपण मागील 20 वर्षांतील इक्विटी फंड्सच्या SIP डेटावर XIRR लागू केला, तर सरासरी वार्षिक परतावा 10% ते 13% च्या दरम्यान दिसतो. हे आकडे बाजारातील प्रत्यक्ष ट्रेंड्सनुसार आहेत आणि SIP ने संपत्ती निर्माण केली नाही, हा दावा खोटा ठरवतात.
बिहेवियर गॅप (Behavior Gap) समजून घ्या
चुकीचा दावा असला तरी, तो 'बिहेवियर गॅप' नावाच्या एका समस्येकडे लक्ष वेधतो. अनेक गुंतवणूकदार भावनिक होऊन बाजारातील तेजीमध्ये अधिक गुंतवणूक करतात आणि घसरण झाल्यास पैसे काढून घेतात. या चुकीच्या निर्णयामुळे त्यांच्या प्रत्यक्ष परताव्यावर परिणाम होतो. SIP चा मुख्य फायदा हाच आहे की, ही पद्धत गुंतवणुकीला शिस्त लावते आणि बाजारातील चढ-उतारातही गुंतवणूक सुरू ठेवण्यास मदत करते.
बाजारातील चढ-उतारांचे महत्त्व
बाजारातील अस्थिरता SIP साठी नकारात्मक नसून, उलट ती यशाचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. जेव्हा बाजार स्थिर असतो किंवा खाली जातो, तेव्हा SIP मुळे तुम्ही कमी पैशात जास्त युनिट्स खरेदी करू शकता. बाजार सुधारल्यावर हे अतिरिक्त युनिट्स जास्त परतावा देतात. त्यामुळे, गुंतवणूकदारांनी बाजारातील अल्पकालीन चढ-उतार किंवा चुकीच्या दाव्यांवर लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी, दीर्घकाळासाठी आपल्या पोर्टफोलिओच्या XIRR कामगिरीवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.