ICICI Prudential, SBI आणि Nippon India Mutual Fund ने २०२६ मधील IPO मध्ये **₹12,944 कोटी** गुंतवले आहेत. एकूण इन्स्टिट्यूशनल अलोकेशनपैकी **५२%** हिस्सा या तीन मोठ्या फंड हाऊसेसकडे असून, यामुळे मार्केटमधील नवीन शेअर्सच्या किंमती ठरवण्यात त्यांचा मोठा प्रभाव पडत आहे.
भारतीय शेअर बाजारातील प्राथमिक बाजार (Primary Market) सध्या काही निवडक दिग्गज म्युचुअल फंड्सच्या प्रभावाखाली आहे. २०२६ मधील आयपीओ (IPO) मध्ये ICICI Prudential Mutual Fund, SBI Mutual Fund आणि Nippon India Mutual Fund यांनी मिळून ₹12,944 कोटी गुंतवले आहेत, जे एकूण इन्स्टिट्यूशनल अलोकेशनच्या ५२% पेक्षा जास्त आहे.\n\n### मार्केटमधील दुहेरी चित्र\nया मोठ्या गुंतवणुकीमुळे प्राथमिक बाजारात एक वेगळे 'टू-टियर' सिस्टम तयार झाले आहे. जिथे हे मोठे संस्थात्मक गुंतवणूकदार आता लिस्टिंग व्हॅल्यूएशन ठरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत, तिथे लहान फंड हाऊसेसना चांगल्या आयपीओमध्ये मोठी हिस्सेदारी मिळवणे कठीण जात आहे. ICICI Prudential ने १३ कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक केली आहे, तर SBI Mutual Fund ने निवडक ६ कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करून ३.८% मार्केट-कॅप-वेटेड ओनरशिप मिळवली आहे.\n\n### रिटेल गुंतवणूकदारांनी सावध राहण्याची गरज\nShadowfax, Amagi, Omnitech आणि Sedemac Mechatronics सारख्या कंपन्यांमध्ये या फंड्सनी 'अँकर इन्व्हेस्टर' म्हणून मोठी भूमिका बजावली आहे. हे फंड्स एक प्रकारचे 'व्हॅल्यूएशन अँकर' म्हणून काम करत असले, तरी अनेकदा कंपनीच्या फंडामेंटल्सपेक्षा या फंड्सच्या उत्साहामुळे आयपीओचे मूल्य प्रमाणाबाहेर वाढवले जाते. विशेषतः Amagi सारख्या कंपन्यांच्या प्रॉफिटेबिलिटी आणि EBITDA मार्जिनवर सध्या बाजारात प्रश्नचिन्हे उभी राहिली आहेत.\n\n### लॉक-इन पिरियडचा धोका\nअँकर इन्व्हेस्टर्सना ९० दिवसांचा अनिवार्य लॉक-इन पिरियड असतो. जेव्हा हा कालावधी संपतो, तेव्हा हे फंड्स पोर्टफोलिओ रिबॅलन्स करण्यासाठी शेअर्स विकू शकतात, ज्यामुळे मार्केटमध्ये 'सेलिंग प्रेशर' निर्माण होऊ शकते. त्यामुळे, नवीन लिस्ट झालेल्या शेअर्सचे तिमाही निकाल आणि कामगिरीवर लक्ष ठेवणे रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी आता अत्यंत महत्त्वाचे ठरले आहे.