Specialised Investment Funds (SIFs) ने अवघ्या एका वर्षात तब्बल **₹40,000 कोटींचा** टप्पा गाठला आहे. या फंडांमध्ये डेरिव्हेटिव्ह्जचा वापर करण्याची मुभा असल्याने ते सामान्य म्युच्युअल फंडांपेक्षा अधिक लवचिक आहेत, मात्र गुंतवणुकीपूर्वी त्यातील जोखीम आणि लिक्विडिटी समजून घेणे गरजेचे आहे.
फंडांची वाढ आणि स्ट्रॅटेजी
ऑक्टोबर 2025 मध्ये सुरू झालेल्या SIFs ना गुंतवणूकदारांचा मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. सप्टेंबर 2026 पर्यंत या फंडांमधील मालमत्ता (AUM) ₹40,000 कोटींच्या जवळ पोहोचली आहे. हे फंड पारंपारिक म्युच्युअल फंड आणि पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिसेस (PMS) यांच्यातील एक सुवर्णमध्य मानले जातात, जिथे फंड मॅनेजर्सना अधिक धोरणात्मक स्वातंत्र्य मिळते.
हायब्रीड स्ट्रॅटेजी आणि डेरिव्हेटिव्ह्जचा वापर
या फंडांच्या एकूण AUM पैकी सुमारे 63 ते 69 टक्के वाटा हा हायब्रीड लाँग-शॉर्ट स्ट्रॅटेजीमध्ये आहे. सामान्य म्युच्युअल फंडांच्या तुलनेत, SIFs ना त्यांच्या एकूण मालमत्तेच्या 25 टक्क्यांपर्यंत डेरिव्हेटिव्ह्जचा वापर करून शॉर्ट पोझिशन घेण्याची परवानगी आहे. याचा अर्थ फंड मॅनेजर्स बाजारातील घसरणीचा फायदा घेण्यासाठी हेजिंग करू शकतात, जे सामान्य इक्विटी म्युच्युअल फंड करू शकत नाहीत. सध्या या क्षेत्रात केवळ इक्विटी आणि हायब्रीड उत्पादने उपलब्ध आहेत, कोणतीही डेट-ओरिएंटेड स्ट्रॅटेजी अद्याप सक्रिय नाही.
गुंतवणुकीपूर्वी लक्षात ठेवा या गोष्टी
SIFs मध्ये गुंतवणूक करताना काही महत्त्वाचे मुद्दे ध्यानात घेणे आवश्यक आहे:
- लिक्विडिटी: सामान्य म्युच्युअल फंडांसारखी दैनंदिन लिक्विडिटी येथे मिळत नाही. अनेक SIFs मध्ये साप्ताहिक किंवा पंधरवड्याच्या विंडोमध्येच पैसे काढता येतात, त्यामुळे आपत्कालीन परिस्थितीत एक्झिट मिळणे कठीण होऊ शकते.
- किमान गुंतवणूक: या फंडांमध्ये प्रवेश करण्यासाठी किमान ₹10 लाख गुंतवणे बंधनकारक आहे. आर्थिक सल्लागार या गुंतवणुकीसाठी किमान ₹70 लाखांच्या पोर्टफोलिओची शिफारस करतात, जेणेकरून एकूण पोर्टफोलिओमधील ही गुंतवणूक मर्यादित राहील.
जोखीम आणि व्यवस्थापन
या फंडांचा इतिहास खूप जुना नसल्यामुळे केवळ भूतकाळातील परतावा पाहून निर्णय घेऊ नका. फंड मॅनेजरचे कौशल्य, त्यांनी घेतलेली डेरिव्हेटिव्ह एक्सपोजर आणि खर्चाचे प्रमाण (Expense Ratio) तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे. बाजारातील अस्थिरतेच्या काळात हे फंड कसे कामगिरी करतात, यावरच यांची भविष्यातील विश्वासार्हता ठरणार आहे.