स्मॉल-कॅप रॅली: काय आहे कारण? सुरक्षित गुंतवणूक की धोका?

मार्केटमधील मोठे बदल

मागील वर्षांच्या तुलनेत स्मॉल-कॅप्स आणि लार्ज-कॅप्सच्या कामगिरीमध्ये मोठा फरक दिसून येत आहे. गेल्या तिमाहीत निफ्टी स्मॉलकॅप 250 TRI ने 8.84% चा जबरदस्त परतावा दिला आहे, तर लार्ज-कॅप सेगमेंट 3.22% घसरला आहे. बाजारात येणारा पैसा आता स्मॉल-कॅप कंपन्यांकडे वळला आहे, कारण या कंपन्या रिकव्हरीच्या काळात अधिक चांगला परतावा देऊ शकतात.

स्मॉल-कॅप्सचा धोका

ऐतिहासिकदृष्ट्या, स्मॉल-कॅप्सनी निफ्टी 100 TRI पेक्षा चांगला परतावा दिला आहे. गेल्या दोन दशकांत निफ्टी स्मॉलकॅप 250 TRI ने 12.54% वार्षिक परतावा दिला, तर निफ्टी 100 TRI ने 11.72% परतावा दिला. मात्र, या परताव्यासोबत येणारी अस्थिरता (volatility) खूप जास्त आहे. स्मॉल-कॅप्समध्ये स्टँडर्ड डेव्हिएशन 28% पेक्षा जास्त आहे, तर लार्ज-कॅप्समध्ये हे 21% च्या आसपास आहे. याचा अर्थ, जास्त परताव्यासाठी गुंतवणूकदारांना जास्त धोका पत्करावा लागतो.

'लिक्विडिटी ट्रॅप'चा धोका?

विश्लेषकांच्या मते, सध्या स्मॉल-कॅप्समध्ये येणारा पैसा हा 'लिक्विडिटी ट्रॅप' असू शकतो. म्हणजे, कंपन्यांच्या खऱ्या कमाईपेक्षा जास्त किंमत (valuation) वाढत आहे. तसेच, स्मॉल-कॅप कंपन्यांना वाढत असलेल्या व्याजदरांच्या वातावरणात कर्ज फेडण्याचे मोठे आव्हान आहे. लार्ज-कॅप कंपन्यांप्रमाणे यांच्याकडे कमाईचे अनेक स्रोत नसल्यामुळे बाजारात मंदी आल्यास त्यांना मोठा फटका बसू शकतो. पूर्वी बाजारात मंदी आली तेव्हा स्मॉल-कॅप्स 15% नी जास्त घसरले होते.