'टाइमिंग'चा भ्रम
अनेक गुंतवणूकदारांना असं वाटतं की बाजारात घसरण असताना पैसे गुंतवल्यास अधिक फायदा होतो. यामुळे ते SIP साठी 'उत्तम' तारीख निवडण्याचा प्रयत्न करतात. पण गेल्या जवळपास ३० वर्षांच्या BSE सेन्सेक्स टोटल रिटर्न इंडेक्सच्या आकडेवारीचं विश्लेषण केल्यावर असं दिसून येतं की, गुंतवणुकीसाठी सर्वात चांगली आणि सर्वात वाईट तारीख निवडण्यात फारसा फरक नाही. हा निष्कर्ष अनेकांच्या मनात असलेल्या ठाम विश्वासाला धक्का देतो की महिन्यातील विशिष्ट तारखांना गुंतवणूक केल्यास अधिक फायदा होतो.
आकडेवारी काय सांगते?
वेगवेगळ्या तारखांना SIP सुरू केल्यावर मिळणाऱ्या एक्सटेंडेड इंटरनल रेट ऑफ रिटर्न (XIRR) नुसार, निकालांमध्ये फार कमी तफावत आढळली. ३० वर्षांच्या काळात, सर्वोत्कृष्ट तारीख निवडणाऱ्या आणि सर्वात वाईट तारीख निवडणाऱ्या गुंतवणूकदाराच्या परताव्यातील फरक अर्ध्या टक्क्यांपेक्षाही कमी होता. हा छोटा फरक दर्शवतो की चक्रवाढ व्याजाची (Compounding) ताकद आणि बाजाराची एकूण वाढ यांसारख्या गोष्टींसमोर गुंतवणुकीचं 'टाइमिंग' महत्त्वाचं नाही.
मानसिक ताणाचा भार
आकडेवारी सोडून द्या, पण SIP ची वेळ निश्चित करण्याचा प्रयत्न केल्यास एक वेगळाच खर्च समोर येतो. जे गुंतवणूकदार बाजारावर सतत लक्ष ठेवून कॉन्ट्रिब्युशनच्या तारखा बदलण्याचा प्रयत्न करतात, त्यांना 'डिसिजन फटीग' म्हणजेच निर्णय घेण्याचा थकवा येऊ शकतो. यामुळे कधीकधी पेमेंट चुकणं किंवा बाजारात घसरण असताना गुंतवणूक थांबवण्याची शक्यता असते. हा अभ्यास पुन्हा एकदा सिद्ध करतो की नियमित आणि स्वयंचलित (Automated) गुंतवणूक ही बाजाराच्या टाइमिंगपेक्षा नेहमीच सरस ठरते. व्यावसायिक ट्रेडर्स (Traders) कदाचित अल्पकालीन अस्थिरतेचा फायदा घेऊ शकतील, पण दीर्घकालीन निष्क्रिय गुंतवणूकदारांना (Passive Investors) तारखा निवडण्याऐवजी स्वयंचलित प्रक्रियेचा अधिक फायदा होतो. बिहेवियरल फायनान्स तज्ज्ञांच्या मते, तारखा ऑप्टिमाइझ (Optimize) करण्यावर घालवलेला वेळ पोर्टफोलिओ रीबॅलन्स (Rebalance) करण्यासाठी किंवा बचत वाढवण्यासाठी वापरल्यास त्याचा अंतिम निकालांवर जास्त परिणाम होऊ शकतो.
वेळेचं गणित आणि मर्यादा
बाजारातील मोठे बदल किंवा टर्निंग पॉइंट्स (Turning Points) क्वचितच विशिष्ट कॅलेंडर तारखांना घडतात. आर्थिक घटना, मध्यवर्ती बँकांचे निर्णय आणि कंपन्यांचे निकाल हे वेळापत्रकानुसार होत नाहीत, जे मासिक कॅलेंडरशी जुळत नाहीत. बाजारातील चढ-उतार या अनपेक्षित घटनांमुळे होतात, ठराविक तारखांमुळे नाही. त्यामुळे, महिन्यातील एखाद्या विशिष्ट तारखेवर आधारित गुंतवणूक धोरण आखणे चुकीचे आहे. रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी, सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे स्वयंचलित, नियमित गुंतवणूक करणे. हा केवळ सर्वात सोपा मार्ग नाही, तर सर्वाधिक सांख्यिकीयदृष्ट्या योग्य मार्ग आहे.
