गुंतवणूकदार ज्या SIP कॅल्क्युलेटरवर विश्वास ठेवतात, ते भविष्यातील संपत्तीचा आकडा वाढवून दाखवत असल्याचे एका अहवालातून समोर आले आहे. DSP Mutual Fund च्या 'Netra' रिपोर्टनुसार, महागाई आणि वैयक्तिक उत्पन्नातील बदल विचारात न घेतल्यास ही गणिते फसवी ठरू शकतात.
भारतीय गुंतवणूकदार आपल्या रिटायरमेंटच्या नियोजनासाठी ऑनलाइन SIP कॅल्क्युलेटरचा मोठ्या प्रमाणावर वापर करतात. हे टूल्स सहसा एक सरळ मार्ग दाखवतात: जर तुम्ही दरमहा ₹10,000 ची गुंतवणूक 20 वर्षे केली, तर तुम्हाला किती मोठा फंड मिळेल, हे हे कॅल्क्युलेटर सांगतात. मात्र, DSP Mutual Fund चा 'Netra' नावाचा नवा अहवाल या गणितांच्या पलीकडचे वास्तव मांडतो.
गणिताच्या पलीकडचे वास्तव
या कॅल्क्युलेटरमधील सर्वात मोठी त्रुटी म्हणजे ते गुंतवणूकदाराची बचत क्षमता 20 वर्षांत स्थिर राहील, असे गृहीत धरतात. हे टूल्स पहिल्या वर्षातील ₹10,000 आणि १५ वर्षांनंतरचे ₹10,000 यांची किंमत सारखीच समजतात, ज्यात महागाई किंवा उत्पन्नातील वाढीचा विचार नसतो.
DSP च्या विश्लेषणाने ही विसंगती स्पष्ट केली आहे. जर ₹10,000 ची SIP 20 वर्षे चालू ठेवली, तर Nifty 50 च्या परताव्यावर आधारित ₹87.3 लाख मिळतील असे दाखवले जाते. मात्र, जेव्हा यात ऐतिहासिक उत्पन्न वाढीचे घटक जोडले जातात, तेव्हा हा आकडा ₹31.9 लाखांवर खाली येतो. म्हणजेच, स्थिर आकड्यांवर आधारित नियोजन फसू शकते.
जीवन आणि गुंतवणुकीतील अडथळे
बहुतेक कॅल्क्युलेटर गुंतवणुकीचा प्रवास 'अखंड' (Uninterrupted) असल्याचे गृहीत धरतात. मात्र, प्रत्यक्ष आयुष्यात नोकरीतील बदल, पगारातील stagnation, वैद्यकीय आणीबाणी किंवा कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांमुळे गुंतवणुकीवर परिणाम होतो. जेव्हा बाजारातील अस्थिरता आणि वैयक्तिक आर्थिक ताण एकत्र येतात, तेव्हा गुंतवणूकदारांना SIP थांबवावी लागते किंवा पैसे काढावे लागतात. यामुळे कागदावरील 'आदर्श' परतावा प्रत्यक्ष आयुष्यात कधीच मिळत नाही.
गुंतवणूकदारांनी काय करावे?
अहवालानुसार, सुरुवातीलाच ठरवलेल्या मोठ्या आकड्यांच्या मागे धावण्यापेक्षा, गुंतवणूकदारांनी लवचिक धोरण ठेवणे गरजेचे आहे. जसे उत्पन्न वाढेल, तशी गुंतवणुकीची रक्कम वाढवत नेणे (Step-up SIP) अधिक फायदेशीर ठरते. बाजाराच्या चढ-उतारात शिस्त पाळणे आणि अचानक उद्भवणाऱ्या संकटांसाठी वेगळा आपत्कालीन फंड (Emergency Fund) ठेवणे, हेच दीर्घकालीन यशाचे गमक आहे.