SEBI च्या नियमांमुळे परदेशी गुंतवणुकीवर मर्यादा
Franklin Templeton ने Franklin India Asian Equity Fund आणि Franklin U.S. Opportunities Equity Active Fund of Funds या योजनांमध्ये नवीन गुंतवणूक थांबवली आहे. SEBI च्या एकूण परदेशी गुंतवणूक मर्यादेमुळे (aggregate overseas investment limits) हा निर्णय घेण्यात आला आहे. आता लम्पसम (Lump Sum) आणि स्विच-इन गुंतवणुकीसाठी प्रति PAN प्रति महिना ₹5 लाख तर Systematic Investment Plans (SIP) आणि Systematic Transfer Plans (STP) साठी प्रति PAN प्रति महिना ₹50,000 ची मर्यादा घालण्यात आली आहे. या मर्यादेपेक्षा जास्त असलेले व्यवहार नाकारले जातील.
Franklin India Asian Equity Fund चे व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता (AUM) अंदाजे ₹400 ते ₹520 कोटी आहे, तर Franklin U.S. Opportunities Equity Active Fund of Funds चे AUM सुमारे ₹4,200 ते ₹5,200 कोटी आहे. हे निर्बंध SEBI च्या एकूण USD 7 बिलियन परदेशी गुंतवणुकीच्या मर्यादेशी सुसंगत आहेत.
इतर AMC वरही परिणाम
Franklin Templeton एकटा नाही. Axis Mutual Fund, Kotak Mutual Fund आणि Nippon India Mutual Fund सारख्या इतर प्रमुख AMC देखील त्यांच्या परदेशी गुंतवणूक योजनांमध्ये नवीन पैसे घेणे थांबवत आहेत किंवा मर्यादा घालत आहेत. भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगाने SEBI ची परदेशी नॉन-ETF गुंतवणुकीसाठीची एकूण USD 7 बिलियन ची मर्यादा जवळजवळ गाठली आहे. प्रत्येक AMC साठी ही मर्यादा USD 1 बिलियन आहे. अनेक आंतरराष्ट्रीय योजना अनेक कालावधीसाठी नवीन गुंतवणुकीसाठी बंद करण्यात आल्या आहेत, ज्यामुळे सुमारे 70 हून अधिक आंतरराष्ट्रीय योजनांवर परिणाम झाला आहे. SEBI Master Circular for Mutual Funds, जे 20 मार्च 2026 रोजी अपडेट झाले, त्यात या नियमांचा समावेश आहे.
गुंतवणूकदारांचे पर्याय मर्यादित
गुंतवणूकदारांसाठी सर्वात मोठा धोका म्हणजे जागतिक बाजारात गुंतवणूक करण्याची संधी कमी होणे. SEBI चा हा निर्णय परदेशी चलन साठा (foreign reserves) वाचवण्यासाठी आणि चलन जोखीम (currency risk) व्यवस्थापित करण्यासाठी आहे. परंतु यामुळे भारतीय गुंतवणूकदारांना भू-राजकीय विविधीकरण (geographic diversification) किंवा भारतात उपलब्ध नसलेल्या क्षेत्रांमध्ये गुंतवणूक करणे कठीण झाले आहे. भूतकाळातील Franklin Templeton च्या इतर समस्यांशी याचा संबंध नसला तरी, या नवीन मर्यादांमुळे या फंड हाऊसवर नियामक (regulatory) लक्ष वाढले आहे. आंतरराष्ट्रीय म्युच्युअल फंडांची मर्यादित उपलब्धता गुंतवणूकदारांना डायरेक्ट परदेशी इक्विटी गुंतवणुकीसाठी Liberalised Remittance Scheme (LRS) सारख्या पर्यायांकडे जाण्यास प्रवृत्त करू शकते.
पुढे काय?
SEBI चा परदेशी गुंतवणुकीवरील कडक दृष्टिकोन पुढेही कायम राहण्याची शक्यता आहे, विशेषतः परदेशी चलन आणि देशांतर्गत गुंतवणुकीला प्रोत्साहन देण्यावर लक्ष केंद्रित केले जात आहे. नवीन AMC साठी परदेशी फंड बाजारात प्रवेश करणे आव्हानात्मक असेल, कारण मर्यादा विद्यमान खेळाडूंना फायदा देतात. जागतिक विविधीकरण शोधणाऱ्या गुंतवणूकदारांना इतर पर्यायी गुंतवणूक वाहने (investment vehicles) किंवा थेट गुंतवणुकीचा विचार करावा लागेल.