SBI CRISIL IBX Gilt Index - June 2036 Fund ने तीन वर्षांमध्ये वार्षिक **7.7%** परतावा देऊन डेट इंडेक्स फंड श्रेणीत आपले वर्चस्व सिद्ध केले आहे. हा फंड दीर्घकालीन कामगिरीत आघाडीवर असला तरी, अल्प मुदतीत Kotak Nifty SDL Apr 2032 सारखे फंड अधिक चांगला परतावा देत आहेत. गुंतवणूकदारांनी फंडची मॅच्युरिटी तारीख, व्याजदराची संवेदनशीलता आणि सध्याचे कर नियम विचारात घेणे आवश्यक आहे.
SBI चा डेट इंडेक्स फंड अव्वल
SBI CRISIL IBX Gilt Index - June 2036 Fund या डेट-ओरिएंटेड इंडेक्स फंडांमध्ये सर्वोत्तम कामगिरी करणारा फंड ठरला आहे. या फंडाने मागील तीन वर्षांमध्ये वार्षिक 7.7% परतावा दिला आहे. या कामगिरीमुळे तो Kotak Nifty SDL Apr 2032 Top 12 Equal Weight Index Fund (ज्याने 7.6% परतावा दिला) आणि SBI CRISIL IBX Gilt Index - Apr 2029 Fund (ज्याने 7.5% परतावा दिला) यांसारख्या प्रतिस्पर्ध्यांपेक्षा पुढे आहे.
लक्ष्य परिपक्वता फंड (Target Maturity Funds) म्हणजे काय?
हे फंड्स पारंपारिक ओपन-एंडेड डेट म्युच्युअल फंडांपेक्षा वेगळे आहेत. त्यांना 'लक्ष्य परिपक्वता फंड' (Target Maturity Funds) म्हणूनही ओळखले जाते. त्यांची रचना सरकारी रोखे (Government Securities) किंवा राज्य विकास कर्जाच्या (State Development Loans) विशिष्ट इंडेक्सचे अनुकरण करण्यासाठी केली जाते आणि सामान्यतः त्यांची एक निश्चित परिपक्वता तारीख (Maturity Date) असते. या फंडांचे उद्दिष्ट इंडेक्सच्या परताव्याशी जुळणारे उत्पन्न देणे आहे. मागील तीन वर्षांत, SBI CRISIL IBX Gilt Index - June 2036 Fund ने त्याच्या बेंचमार्कपेक्षा 0.9% अधिक परतावा मिळवला, तर एका वर्षातील कामगिरी 2.2% अधिक होती.
अल्प मुदतीत इतर फंडांची आघाडी
जरी दीर्घकालीन ट्रेंडमध्ये SBI चा फंड आघाडीवर असला तरी, वेगवेगळ्या टाइमलाइनवर कामगिरी बदलू शकते. उदाहरणार्थ, Kotak Nifty SDL Apr 2032 Top 12 Equal Weight Index Fund ने अल्प मुदतीत, म्हणजे एका महिना आणि तीन महिन्यांच्या कामगिरीत चांगली चपळाई दाखवली आहे. मोठे अॅसेट बेस (Asset Base) चांगली लिक्विडिटी (Liquidity) प्रदान करते. Kotak फंडाचे व्यवस्थापन सुमारे ₹3,250.7 कोटी आहे, तर SBI फंडाचे व्यवस्थापन ₹2,668.9 कोटी आहे.
गुंतवणुकीतील जोखीम आणि कर आकारणी
गुंतवणूकदारांनी या फंडांमधील गुंतवणुकीतील जोखमी समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. फिक्स्ड डिपॉझिटच्या (Fixed Deposit) विपरीत, या इंडेक्स फंडांमध्ये खात्रीशीर परतावा मिळत नाही. व्याजाच्या दरातील बदलांमुळे फंडाच्या किमतीत चढ-उतार होतात. जेव्हा व्याजदर वाढतात, तेव्हा रोख्यांच्या किमती सहसा घसरतात, ज्यामुळे फंडाच्या निव्वळ मालमत्ता मूल्यावर (Net Asset Value - NAV) नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. तसेच, हे फंड्स ट्रॅकिंग एररच्या (Tracking Error) अधीन असतात, जे फंडच्या कामगिरी आणि प्रत्यक्ष इंडेक्स रिटर्नमधील फरक दर्शवते.
भारतीय गुंतवणूकदारांसाठी कर आकारणी (Taxation) हा एक महत्त्वाचा पैलू आहे. 1 एप्रिल 2023 पासून, डेट म्युच्युअल फंडांमधून मिळणाऱ्या नफ्यावर गुंतवणूकदाराच्या लागू असलेल्या आयकर स्लॅबनुसार कर आकारला जातो. यामुळे इंडेक्सेशनसह दीर्घकालीन भांडवली नफ्यावरील पूर्वीचा कर लाभ संपुष्टात आला आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाचे मुद्दे
हे फंड्स पॅसिव्ह (Passive) असल्यामुळे, अॅक्टिव्हली मॅनेज्ड डेट फंडांच्या तुलनेत त्यांचा एक्सपेंस रेशो (Expense Ratio) कमी असतो, ज्यामुळे दीर्घकाळात निव्वळ परतावा सुधारण्यास मदत होते. या फंडांचे मूल्यांकन करताना, फंडाची विशिष्ट परिपक्वता तारीख, अंतर्निहित रोख्यांची क्रेडिट गुणवत्ता (Credit Quality), चालू एक्सपेंस रेशो आणि ट्रॅकिंग एरर हे सर्वात महत्त्वाचे निरीक्षण करण्यासारखे घटक आहेत. अनेक गुंतवणूकदार गुंतवणुकीचा कालावधी फंडाच्या परिपक्वतेशी जुळवण्यासाठी या फंडांची निवड करतात, कारण मॅच्युरिटीपर्यंत गुंतवणूक ठेवल्याने अल्प-मुदतीच्या व्याजदरातील अस्थिरतेचा प्रभाव कमी होण्यास मदत होते.