Index Funds मध्ये गुंतवणूकदारांची तुफान गर्दी! पॅसिव्ह AUM पोहोचले **₹15.15 लाख कोटींवर**

भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगात गुंतवणूकदारांच्या निवडीत एक मोठा बदल दिसून येत आहे. गेल्या पाच वर्षांच्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास, किरकोळ गुंतवणूकदारांचा (Retail Investors) कल आता सक्रिय फंड व्यवस्थापनाकडून (Active Management) इंडेक्स फंड्सकडे वळला आहे. २०२१ मध्ये इंडेक्स फंड्सचा वाटा किरकोळ पोर्टफोलिओमध्ये केवळ ११.५ टक्के होता, जो २०२६ च्या सुरुवातीपर्यंत थेट ५५ टक्क्यांवर पोहोचला आहे.

गुंतवणुकीचा नवा ओघ

पॅसिव्ह गुंतवणुकीतील हा वाढता कल लक्षात घेता, एकूण AUM ₹१५.१५ लाख कोटींपर्यंत मजल मारली आहे, जी संपूर्ण म्युच्युअल फंड उद्योगाच्या १८ टक्के आहे. मार्च २०२६ मध्ये एसआयपी (SIP) द्वारे होणारी गुंतवणूक ₹३२,००० कोटींच्या पार गेल्याने या क्षेत्राला मोठी बळकटी मिळाली आहे. कमी खर्च आणि पारदर्शकतेमुळे गुंतवणूकदार आता पारंपारिक पद्धतीऐवजी 'रूल-बेस्ड' गुंतवणुकीला पसंती देत आहेत.

बाजारपेठेतील आव्हाने आणि नियमन

वाढत्या लोकप्रियतेसोबतच काही जोखीमही समोर येत आहेत. अनेक फंड्स एकाच इंडेक्सला ट्रॅक करत असल्यामुळे पोर्टफोलिओमध्ये एकाग्रता (Concentration Risk) वाढण्याची भीती आहे. या पार्श्वभूमीवर, SEBI आता एकाच प्रकारच्या नवीन फंड लाँचवर मर्यादा आणण्याचा विचार करत आहे. गुंतवणूकदारांचा गोंधळ टाळणे आणि त्यांना गुंतवणुकीच्या रचनेची स्पष्टता देणे, हे यामागील मुख्य उद्दिष्ट आहे. मार्केटमध्ये अस्थिरता असताना पॅसिव्ह फंड्स सुरक्षेची हमी देत नाहीत, हे गुंतवणूकदारांनी लक्षात घेणे गरजेचे आहे.