भारतातील पॅसिव्ह म्युच्युअल फंड्सच्या मालमत्तेने (AUM) **₹15.15 लाख कोटींचा** टप्पा गाठला आहे. एकूण म्युच्युअल फंड उद्योगाच्या **18%** वाटा आता पॅसिव्ह फंड्सचा असून, कमी खर्चामुळे गुंतवणूकदार इंडेक्स फंड्स आणि ETFs कडे वळत आहेत.
भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगाने एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला आहे. जुलै 2026 अखेरपर्यंत पॅसिव्ह स्कीम्सची मालमत्ता (AUM) ₹15.15 लाख कोटींवर पोहोचली आहे. संपूर्ण म्युच्युअल फंड उद्योगाची एकूण मालमत्ता ₹85.76 लाख कोटी इतकी विक्रमी आहे. अवघ्या एका वर्षात ही मालमत्ता ₹12.18 लाख कोटींवरून वाढली असून, रिटेल आणि संस्थात्मक गुंतवणूकदारांच्या गुंतवणुकीच्या पद्धतीत मोठा बदल दिसून येत आहे.
पॅसिव्ह गुंतवणुकीकडे कल वाढण्याचे कारण
गुंतवणूकदार आता खर्च वाचवण्यासाठी पॅसिव्ह स्ट्रॅटेजीला पसंती देत आहेत. ॲक्टिव्ह फंड्सच्या तुलनेत इंडेक्स फंड्स आणि एक्सचेंज ट्रेडेड फंड्स (ETFs) चा खर्च (Expense Ratio) खूप कमी असतो. पॅसिव्ह सेगमेंटमध्ये 68.4% वाटा हा देशांतर्गत इक्विटी फंड्सचा आहे. याशिवाय, गोल्ड आणि सिल्वर ETFs मुळेही या आकड्यांना बळकटी मिळाली आहे. अनेक मोठ्या ॲक्टिव्ह लार्ज-कॅप फंड्सना बेंचमार्कला मागे टाकण्यात अपयश आल्यानेही गुंतवणूकदार आता मार्केट रिटर्न मिळवून देणाऱ्या पॅसिव्ह पर्यायांना प्राधान्य देत आहेत.
गुंतवणूकदारांनी हे धोके लक्षात घ्यावे
जरी पॅसिव्ह गुंतवणूक स्वस्त आणि पारदर्शक असली, तरी त्यातील धोके दुर्लक्षित करून चालणार नाही. 'ट्रॅकिंग एरर' ही एक महत्त्वाची बाब आहे. जेव्हा इंडेक्स फंड किंवा ETF चे रिटर्न्स मूळ इंडेक्सपेक्षा वेगळे मिळतात, तेव्हा त्याला ट्रॅकिंग एरर म्हणतात. हा एरर सतत जास्त राहिल्यास गुंतवणुकीचा फायदा कमी होऊ शकतो.
तसेच, मार्केटमधील चढ-उतारांचा या फंड्सना थेट फटका बसतो, कारण येथे मार्केटला हरवण्याचा प्रयत्न करणारा कोणताही फंड मॅनेजर नसतो. याशिवाय, सेबीच्या (SEBI) बदलणाऱ्या नियमावलीकडेही गुंतवणूकदारांनी लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.