भारतीय म्युच्युअल फंडांना परदेशी गुंतवणुकीवरील $7 अब्ज डॉलर्सच्या उद्योग-व्यापी मर्यादेमुळे सध्या अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. यामुळे बहुतांश आंतरराष्ट्रीय SIP नोंदणी बंद आहेत. Invesco म्युच्युअल फंडाने 18 ऑगस्ट 2026 पासून काही निवडक योजनांमधील विद्यमान SIP आणि STP पुन्हा सुरू केल्या आहेत, परंतु ही मर्यादित दिलासा आहे.
परदेशी गुंतवणुकीवर निर्बंध कायम
18 ऑगस्ट 2026 पासून भारतीय गुंतवणूकदारांना परदेशी बाजारात गुंतवणूक करण्यासाठी असलेल्या संधींवर निर्बंध कायम आहेत. भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगाने परदेशी सिक्युरिटीजमध्ये एकूण $7 अब्ज डॉलर्स आणि परदेशी ईटीएफसाठी (ETFs) $1 अब्ज डॉलर्स इतकीच मर्यादा पाळावी लागते. सेबी (SEBI) आणि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) यांनी जारी केलेल्या या नियमांमुळे 2022 पासून ही मर्यादा पूर्णपणे वापरली गेली आहे. त्यामुळे, फंडांना नवीन गुंतवणूक स्वीकारणे शक्य झालेले नाही.
Invesco कडून मर्यादित दिलासा
उद्योग-व्यापी निर्बंधांमध्ये थोडीशी हालचाल झाली आहे. 18 ऑगस्ट 2026 रोजी, Invesco म्युच्युअल फंडाने त्यांच्या तीन आंतरराष्ट्रीय फंड-ऑफ-फंड्समधील (Fund-of-Funds) जुन्या SIP आणि सिस्टिमॅटिक ट्रान्सफर प्लॅन (STP) पुन्हा सुरू केल्या आहेत. मात्र, नवीन गुंतवणूकदारांसाठी किंवा नवीन नोंदणीसाठी हे दरवाजे उघडलेले नाहीत.
पर्यायी मार्ग काय?
सध्या अनेक म्युच्युअल फंड कंपन्या, जसे की PGIM इंडिया आणि Edelweiss, नियामक मर्यादेमुळे आंतरराष्ट्रीय योजनांमध्ये नवीन गुंतवणूक स्वीकारत नाहीत. भौगोलिक विविधता आणू इच्छिणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी हा एक मोठा अडथळा आहे.
गुंतवणूकदार सध्या काही पर्यायी मार्गांचा अवलंब करत आहेत:
- आंतरराष्ट्रीय ईटीएफ (ETFs): भारतीय स्टॉक एक्स्चेंजवर सूचीबद्ध असलेल्या आंतरराष्ट्रीय ईटीएफमध्ये गुंतवणूक करणे हा एक पर्याय आहे. हे $1 अब्ज डॉलर्स च्या वेगळ्या मर्यादेत येतात.
- लिबरलाइज्ड रेमिटन्स स्कीम (LRS): या योजनेद्वारे व्यक्ती प्रति आर्थिक वर्ष $250,000 पर्यंत थेट परदेशात गुंतवणूक करू शकतात.
- देशांतर्गत कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक: काही गुंतवणूकगार अशा भारतीय कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करत आहेत ज्यांचे जागतिक स्तरावर मोठे उत्पन्न आहे, जसे की आयटी (IT) सेवा किंवा फार्मास्युटिकल कंपन्या.
SEBI किंवा RBI कडून या गुंतवणुकीच्या मर्यादांमध्ये वाढ झाल्यास परिस्थितीत बदल होऊ शकतो.