फेब्रुवारी ते सप्टेंबर २०२६ या काळात Nifty Smallcap 250 TRI ने **१५.९५ टक्क्यांची** झेप घेतली आहे, तर याउलट Nifty 50 मध्ये **८.०८ टक्क्यांची** घसरण दिसून आली आहे. हा फरक स्मॉलकॅप शेअर्समधील वाढीची क्षमता आणि सोबतच येणारा मोठा धोका दर्शवतो.
भारतीय शेअर बाजारात गेल्या काही महिन्यांत स्मॉलकॅप आणि लार्जकॅप कंपन्यांच्या कामगिरीमध्ये मोठी दरी दिसून आली आहे. फेब्रुवारी २०२६ ते सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत Nifty Smallcap 250 TRI ने १५.९५ टक्क्यांची वाढ नोंदवली, तर बेंचमार्क Nifty 50 इंडेक्स ८.०८ टक्क्यांनी खाली आला. ही तफावत स्पष्ट करते की कशा प्रकारे स्मॉलकॅप शेअर्स बाजारपेठेतील सेंटीमेंटनुसार लार्जकॅपपेक्षा वेगळी हालचाल करतात.\n\n### ऐतिहासिक कामगिरीवर एक नजर\n\nस्मॉलकॅप शेअर्स हे सहसा आर्थिक तेजीच्या काळात वेगाने वाढणारे मानले जातात. जून २०२३ ते सप्टेंबर २०२४ दरम्यान Nifty Smallcap 250 TRI ने ८६.०८ टक्क्यांची विक्रमी वाढ नोंदवली होती, तर याच काळात Nifty 50 चा परतावा ४१.९६ टक्के होता. तसेच, कोरोनानंतरच्या रिकव्हरीच्या काळात (जून २०२० ते जानेवारी २०२१) स्मॉलकॅप इंडेक्स ६९.०१ टक्क्यांनी वधारला होता, तर लार्जकॅप इंडेक्सने ३९.६८ टक्के वाढ दर्शवली होती.\n\n### जोखमीचा भाग (The Risk Factor)\n\nमात्र, या तेजीसोबतच पडझडीचा धोकाही मोठा असतो. २०२० च्या मार्केट क्रॅशमध्ये स्मॉलकॅप इंडेक्स २९.७९ टक्क्यांनी कोसळला होता, तर Nifty 50 मध्ये १७.५१ टक्क्यांची घसरण झाली होती. ऑक्टोबर २०२४ ते फेब्रुवारी २०२५ दरम्यान झालेल्या करेक्शनमध्येही स्मॉलकॅपचे मूल्य २५.१७ टक्क्यांनी कमी झाले, तर Nifty 50 मध्ये १३.९० टक्क्यांची घसरण झाली होती.\n\n### बाजारातील बदल\n\nबाजारातील नेतृत्व कायमस्वरूपी नसते. मार्च २०२५ ते जानेवारी २०२६ या काळात Nifty 50 ने १५.६७ टक्क्यांच्या वाढीसह स्मॉलकॅपला (१४.४३ टक्के) मागे टाकले होते. गुंतवणुकीचे निर्णय घेताना केवळ परतावा न पाहता, स्वतःच्या रिस्क घेण्याच्या क्षमतेनुसार पोर्टफोलिओचे संतुलन राखणे हे दीर्घकालीन यशासाठी आवश्यक आहे.