भारतात Exchange Traded Fund (ETF) ची संख्या आता **२००** च्या पार गेली आहे. मात्र, योग्य ETF निवडताना ट्रॅकिंग एरर, एक्सपेंस रेशो आणि लिक्विडिटी यांसारख्या गोष्टींची तपासणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे, अन्यथा तुमचे पैसे धोक्यात येऊ शकतात.
भारतीय म्युच्युअल फंड मार्केटमध्ये ETF चा विस्तार झपाट्याने होत आहे. आज आपल्याकडे २०० हून अधिक ETF पर्याय उपलब्ध आहेत. यामुळे रिटेल गुंतवणूकदारांना आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ आणि सोने-चांदीसारख्या कमोडिटीजमध्ये गुंतवणूक करणे सोपे झाले असले, तरी योग्य फंड निवडणे कठीण झाले आहे. अनेक गुंतवणूकदारांना वाटते की सर्व ETF सारखेच असतात, पण व्यवस्थापनातील छोट्या फरकांमुळे तुमच्या रिटर्न्सवर मोठा परिणाम होऊ शकतो.
ट्रॅकिंग एरर (Tracking Error) का महत्त्वाचा आहे?
कोणत्याही पॅसिव्ह फंडसाठी 'ट्रॅकिंग एरर' हा सर्वात महत्त्वाचा निकष आहे. जर एखाद्या इंडेक्सने १०% वाढ नोंदवली आणि तुमच्या ETF ने फक्त ९.५% वाढ दिली, तर हा ०.५% चा फरक म्हणजे 'ट्रॅकिंग एरर'. ज्या फंडचा ट्रॅकिंग एरर जास्त असतो, तो फंड इंडेक्सची हुबेहूब नक्कल करण्यात कमी पडत असल्याचे मानले जाते. विशेषतः प्रीशिअस मेटल (सोनं-चांदी) ETF मध्ये हे प्रमाण तपासणे गरजेचे आहे.
एक्सपेंस रेशोचा (Expense Ratio) प्रभाव
ETF हे सहसा ॲक्टिव्ह फंड्सपेक्षा स्वस्त असतात, पण तरीही त्यांचा खर्च (Expense Ratio) तुमच्या गुंतवणुकीवर परिणाम करतो. ग्लोबल इक्विटी ETF च्या बाबतीत, जिथे परतावा अस्थिर असतो, तिथे जास्त एक्सपेंस रेशो दीर्घकाळात तुमच्या एकूण कॉर्पसवर (Corpus) मोठा डेंट पाडू शकतो. त्यामुळे समान इंडेक्स ट्रॅक करणाऱ्या ETFs ची तुलना नक्की करा.
लिक्विडिटी आणि एक्झिट कॉस्ट
ETF हे स्टॉक एक्सचेंजवर ट्रेड केले जातात, त्यामुळे त्यांची लिक्विडिटी ट्रेडिंग व्हॉल्यूमवर अवलंबून असते. 'बिड-आस्क स्प्रेड' (Bid-Ask Spread) कडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे. ज्या ETF मध्ये ट्रेडिंग व्हॉल्यूम कमी असतो, तिथे हा स्प्रेड जास्त असू शकतो, ज्यामुळे खरेदी करताना प्रीमियम द्यावा लागतो आणि विक्री करताना कमी किंमत मिळते.
चलन आणि मार्केट रिस्क
ग्लोबल इक्विटी ETF मध्ये 'करन्सी रिस्क' असते. जेव्हा तुम्ही अमेरिकन मार्केटशी संबंधित ETF मध्ये गुंतवणूक करता, तेव्हा तुमच्या रिटर्न्सवर भारतीय रुपया आणि अमेरिकन डॉलरच्या चढ-उतारांचा थेट परिणाम होतो. तसेच, कमोडिटी ETF हे सायकलवर चालतात, त्यामुळे शॉर्ट-टर्मच्या हव्यास न धरता दीर्घकालीन दृष्टिकोन ठेवणे केव्हाही फायदेशीर ठरेल.
