Whalesbook
बाजारात मोठी घसरण, तरीही देशांतर्गत गुंतवणुकीचा जोर
मार्च २०२६ मध्ये भारतीय शेअर बाजारात जागतिक तणाव, वाढती महागाई आणि कच्च्या तेलाच्या $110 प्रति बॅरलहून अधिक किमतींमुळे मोठी घसरण झाली. या काळात सेन्सेक्स आणि निफ्टीमध्ये मार्च २०२० नंतरची सर्वात मोठी मासिक घसरण पाहायला मिळाली, हे निर्देशांक सुमारे 11-13% कोसळले. यामुळे गुंतवणूकदारांचे अंदाजे ₹40 लाख कोटींचे मोठे नुकसान झाले. मात्र, याच पडझडीचा फायदा घेत देशांतर्गत म्युच्युअल फंडांनी (Mutual Funds) आपल्याकडील रोख रकमेचे प्रमाण (Cash Holdings) १६ महिन्यांच्या नीचांकी पातळीवर आणले आणि सुमारे ₹1.86 लाख कोटी इक्विटीमध्ये गुंतवले.
एफपीआयंची (FPI) रेकॉर्ड विक्री, म्युच्युअल फंडांचा आधार
मार्च महिन्यातील बाजारातील या घसरणीचे मुख्य कारण होते परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांकडून (FPIs) झालेली तब्बल ₹1.17 लाख कोटींची विक्री. ही एका महिन्यात झालेली सर्वात मोठी विक्री ठरली. पश्चिम आशियातील संघर्ष, रुपयाचे ₹94-95 प्रति डॉलरपर्यंत कमजोर होणे आणि तेलाच्या वाढत्या किमती यांमुळे एफपीआयंनी मोठी विक्री केली. या सततच्या परदेशी विक्रीच्या दबावाखालीही, देशांतर्गत म्युच्युअल फंडांनी ₹80,000 कोटींची मोठी गुंतवणूक करून बाजाराला आधार दिला. यामुळे परदेशी गुंतवणूकदारांच्या मोठ्या विक्रीला काही प्रमाणात रोखता आली.
इक्विटी फंडांमध्ये वाढ, तर डेट फंडांमधून मोठी रोकड बाहेर
या दरम्यान, इक्विटी फंडांमध्ये निव्वळ ₹40,450 कोटींचा ओघ (Inflow) दिसून आला, जो मागील महिन्याच्या तुलनेत 56% अधिक आणि जुलै २०२५ नंतरचा सर्वाधिक आहे. सलग ६१ महिन्यांपासून इक्विटी फंडांमध्ये ही गुंतवणूक सुरू आहे. फ्लेक्सी-कॅप फंडांनी सर्वाधिक ₹10,054 कोटी आकर्षित केले, तर मिड-कॅप फंडांमध्ये ₹6,064 कोटी आणि स्मॉल-कॅप फंडांमध्ये ₹6,264 कोटींची गुंतवणूक झाली. याउलट, डेट फंडांमधून मात्र ₹2.94 लाख कोटींचा मोठा ओघ बाहेर पडला. लिक्विड आणि शॉर्ट-टर्म फंडांमधून झालेली ही रोकड काढणे हे आर्थिक वर्षाच्या अखेरच्या समायोजनांमुळे (Year-end Adjustments) होते, त्यामुळे गुंतवणूकदारांच्या दृष्टिकोनात मोठा बदल झाल्याचे मानले जात नाही.
बाजाराचे व्हॅल्युएशन आणि प्रमुख धोके
देशांतर्गत खरेदी असूनही, मार्च २०२६ मध्ये निफ्टी ५० 11.3% आणि सेन्सेक्स 11.5% ने घसरला. यामुळे आर्थिक वर्षात हे निर्देशांक अनुक्रमे 5% आणि 7% पेक्षा जास्त घसरले. वाढती महागाई (अंदाजे 3.4% पर्यंत) आणि जागतिक अस्थिरता यांसारख्या कारणांमुळे भारताच्या विकासाच्या मार्गावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. $110-120 प्रति बॅरलच्या उच्च कच्च्या तेलाच्या किमतींमुळे भारताच्या आयात खर्चावर, चालू खात्यावर आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतो. बाजाराचा दीर्घकालीन दृष्टिकोन सकारात्मक असला तरी, अल्प मुदतीत मोठे चढ-उतार अपेक्षित आहेत.
पुढील वाटचाल (Outlook)
विश्लेषकांच्या मते, बाजारातील घसरणीचा मोठा टप्पा कदाचित संपला असून, एप्रिलमध्ये रिकव्हरी (Recovery) सुरू होऊ शकते. सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIPs) मधून ₹32,087 कोटींची विक्रमी गुंतवणूक हे रिटेल गुंतवणूकदारांचा दीर्घकालीन गुंतवणुकीवरील विश्वास दर्शवते. जागतिक तणाव आणि महागाई हे पाहण्यासारखे घटक असले तरी, भारतीय अर्थव्यवस्थेची क्षमता आणि देशांतर्गत खरेदीमुळे येत्या काही महिन्यांसाठी सावध आशावाद (Cautious Optimism) दिसून येतो.