ऑक्टोबर २०२६ साठी म्युच्युअल फंड रेटिंग्स जाहीर झाले असून, यामध्ये रिस्क-ॲडजस्टेड रिटर्न्सवर भर दिला आहे. निफ्टी ५० मध्ये सुरू असलेल्या घसरणीच्या पार्श्वभूमीवर, तज्ज्ञांनी गुंतवणूकदारांना अल्पकालीन हालचालींकडे दुर्लक्ष करून दीर्घकालीन उद्दिष्टांवर लक्ष केंद्रित करण्याचा सल्ला दिला आहे.
भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगाने ऑक्टोबर २०२६ साठी नवीन परफॉर्मन्स रेटिंग्स जारी केले आहेत. जागतिक भू-राजकीय तणाव, वाढते बाँड यील्ड आणि परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांची (FII) विक्री यामुळे निफ्टी ५० मध्ये गेल्या एका वर्षात सुमारे ७.६% घसरण झाली आहे. अशा अनिश्चित काळात केवळ परताव्यावर लक्ष केंद्रित न करता, फंड व्यवस्थापक जोखीम कशी हाताळतात, हे तपासण्यासाठी ५-स्टार रेटिंग सिस्टीम अत्यंत महत्त्वाची ठरत आहे.
परताव्याच्या पलीकडे जाऊन कामगिरीचे मूल्यमापन
नवीन पद्धतीमध्ये इक्विटी, पॅसिव्ह आणि डेट फंड्सचे मूल्यमापन करताना 'रिस्क-ॲडजस्टेड रिटर्न्स'ला प्राधान्य दिले जात आहे. इक्विटी फंडांसाठी 'सॉर्टिनो रेशो' (Sortino Ratio) चा वापर केल्यामुळे, बाजारातील घसरणीच्या काळात फंड किती जोखीम घेतो, हे स्पष्टपणे समजते. तसेच, पॅसिव्ह फंडांसाठी 'ट्रॅकिंग एरर' हा महत्त्वाचा निकष ठरत आहे.
डेट आणि कॅश फंडमधील जोखीम
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाच्या (RBI) धोरणांमुळे व्याजदरात होणारे बदल डेट फंडांवर परिणाम करत आहेत. आता या फंडांच्या क्रेडिट क्वालिटीवर बारीक नजर ठेवली जात आहे. विशेषतः AA-रेटेड एक्सपोजरच्या माध्यमातून फंडांची पत आणि स्थिरता तपासली जात आहे. गुंतवणूकदारांनी आपल्या पोर्टफोलिओमधील फंडांची क्रेडिट मानके वेळोवेळी तपासावीत, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
शिस्तबद्ध गुंतवणूक काळाची गरज
बाजारात चढ-उतार असूनही, किरकोळ गुंतवणूकदारांचा उत्साह कायम आहे. २०२६ मध्ये 'सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (SIP) द्वारे होणारी गुंतवणूक ₹३२,००० कोटींच्या वर गेली आहे. अनेक गुंतवणूकदार भीतीपोटी घाईत निर्णय घेऊन नुकसान करून घेतात, ते टाळण्यासाठी 'डायरेक्ट प्लॅन'चा (Direct Plan) पर्याय निवडून खर्च कमी करणे हा लाँग-टर्म वेल्थ क्रिएशनसाठी उत्तम मार्ग आहे. बाजारातील शॉर्ट-टर्म हालचालींना बळी न पडता, स्वतःच्या मूळ आर्थिक उद्दिष्टांशी बांधील राहणे सध्याच्या काळात सर्वात फायदेशीर ठरेल.