मल्टी-अॅसेट फंडांची कमाल! सोन्या-चांदीच्या घसरणीतही दिला मोठा दिलासा, पण...

गेल्या काही दिवसांपासून आंतरराष्ट्रीय बाजारात सोन्या-चांदीच्या दरांमध्ये मोठी उलथापालथ पाहायला मिळत आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला चांदीच्या दरात एकाच दिवसात सुमारे 25% ची अभूतपूर्व घसरण झाली, तर सोन्याच्या दरातही नुकताच 10% चा सुधार (correction) दिसून आला. या चढ-उतारांनी अनेक गुंतवणूकदारांची चिंता वाढवली होती.

मात्र, अशा अनिश्चित परिस्थितीत मल्टी-अॅसेट अलोकेशन फंड्स (Multi-Asset Allocation Funds) गुंतवणूकदारांसाठी एक मजबूत संरक्षक कवच (robust shield) म्हणून पुढे आले आहेत. त्यांनी इक्विटी-केंद्रित फंडांच्या तुलनेत उत्तम परतावा (returns) दिला आहे. आकडेवारीनुसार, फेब्रुवारी 2026 च्या सुरुवातीला टॉप 10 मल्टी-अॅसेट अलोकेशन फंडांनी मागील वर्षात सरासरी 20% परतावा दिला, जो टॉप इक्विटी फंडांच्या 17% परताव्यापेक्षा अधिक आहे.

या उत्तम कामगिरीचे उत्तम उदाहरण म्हणजे Nippon India Multi-Asset Allocation Fund. डिसेंबर 2025 अखेर या फंडाची व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता (AUM) सुमारे ₹12,513 कोटी होती. या फंडाने मागील एका वर्षात 21.21% आणि मागील तीन वर्षांत 22.26% चा प्रभावी परतावा नोंदवला आहे. हा परतावा संबंधित कॅटेगरीच्या सरासरी 16.39% आणि 17.15% पेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त आहे.

या उत्तम कामगिरीचे मुख्य कारण म्हणजे मल्टी-अॅसेट फंडांची वैविध्यपूर्ण गुंतवणूक (diversified investment) करण्याची क्षमता. हे फंड किमान तीन मालमत्ता वर्गांमध्ये (asset classes) गुंतवणूक करतात - जसे की इक्विटी (Equity), कर्ज (Debt) आणि कमोडिटीज (Commodities). यामुळे, जेव्हा एखाद्या मालमत्ता वर्गात मोठी घसरण होते, तेव्हा इतर मालमत्ता वर्गातील गुंतवणुकीमुळे एकूण पोर्टफोलिओवरील नकारात्मक परिणाम कमी होतो. Nippon India Multi-Asset Allocation Fund मध्येही इक्विटीचा वाटा सुमारे 59.53% आणि डेटचा वाटा 17.55% आहे, तर सोने (Gold) आणि चांदी (Silver) ईटीएफ (ETFs) हे अतिरिक्त संरक्षण देतात.

तरीही, मल्टी-अॅसेट फंड्समध्येही काही जोखीम आहेत. विशेषतः, कमोडिटीजमधील प्रचंड अस्थिरता (volatility) हा मोठा चिंतेचा विषय आहे. सोन्या आणि चांदीसारख्या मौल्यवान धातूंच्या किमतीत झालेली मोठी घसरण या फंडांच्या परताव्यावर परिणाम करू शकते. ज्या फंडांमध्ये कमोडिटीजचे प्रमाण (exposure) जास्त आहे, ते अधिक संवेदनशील असू शकतात. काही रेटिंग एजन्सींनी तर मल्टी-अॅसेट फंडांना 'अत्यंत जोखमीचे' (Very High Risk) म्हटले आहे. इक्विटी मार्केटमध्ये मोठी तेजी असताना, कमी इक्विटी वाटपामुळे हे फंड मागे पडू शकतात.

DSP Mutual Fund च्या Aparna Karnik यांच्या मते, कमोडिटीजमधील अस्थिरता हा या मालमत्ता वर्गाचा अविभाज्य भाग आहे. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी दीर्घकालीन दृष्टिकोन (long-term perspective) ठेवणे महत्त्वाचे आहे. फंडाचे व्यवस्थापन (fund management) आणि ऍसेट अलोकेशनची रणनीती (asset allocation strategy) कशी आहे, हे समजून घेणे आवश्यक आहे.

भू-राजकीय तणाव (geopolitical tensions) आणि आर्थिक अनिश्चितता (economic volatility) यामुळे 2026 मध्ये मल्टी-अॅसेट फंडांमध्ये गुंतवणूक वाढण्याची शक्यता आहे. हे फंड विकास क्षमता (growth potential) आणि जोखीम कमी करणे (risk mitigation) यांचा समतोल साधतात. गुंतवणूकदारांनी आपल्या आर्थिक उद्दिष्टांशी आणि जोखीम घेण्याच्या क्षमतेशी जुळणारे फंड निवडण्यासाठी त्यांच्या ऍसेट अलोकेशन आणि जोखीम व्यवस्थापन धोरणांचे काळजीपूर्वक मूल्यांकन करावे.