Motilal Oswal AMC चे एक्सपर्ट अखिल चतुर्वेदी यांनी गुंतवणूकदारांना अल्पावधीतील म्युच्युअल फंड परताव्याचा (Returns) पाठलाग करण्याऐवजी स्टाईल डायव्हर्सिफिकेशनवर (Style Diversification) लक्ष केंद्रित करण्याचा सल्ला दिला आहे. ग्रोथ (Growth), व्हॅल्यू (Value) आणि क्वालिटी (Quality) यांसारख्या वेगवेगळ्या गुंतवणूक पद्धतींचा समतोल साधल्यास पोर्टफोलिओची अस्थिरता कमी करता येते.
काय घडले?
अलिकडेच एका इंडस्ट्री समिटमध्ये (Industry Summit), Motilal Oswal AMC चे चीफ बिझनेस ऑफिसर (Chief Business Officer), अखिल चतुर्वेदी यांनी दीर्घकालीन संपत्ती निर्मितीसाठी (Wealth Creation) एक महत्त्वाची रणनीती सांगितली. त्यांनी गुंतवणूकदारांना केवळ मागील एक किंवा तीन वर्षांतील चांगल्या कामगिरीच्या आधारावर म्युच्युअल फंड निवडण्याची सवय बदलण्याचा सल्ला दिला. त्याऐवजी, त्यांनी वेगवेगळ्या गुंतवणूक स्टाईल्सचा (Investment Styles) समावेश असलेले पोर्टफोलिओ तयार करण्याची शिफारस केली. बाजारातील बदलत्या परिस्थितीनुसार एकाच स्टाईलमध्ये गुंतवणूक करणे धोकादायक ठरू शकते, त्यामुळे पोर्टफोलिओची अस्थिरता (Volatility) टाळण्यासाठी हा दृष्टीकोन महत्त्वाचा आहे.
मुख्य गुंतवणूक पद्धती (Core Investment Styles)
गुंतवणुकीच्या वेगवेगळ्या स्टाईल्स का महत्त्वाच्या आहेत, हे समजून घेण्यासाठी इक्विटी म्युच्युअल फंडांमधील (Equity Mutual Funds) तीन मुख्य पद्धती समजून घेणे आवश्यक आहे:
- ग्रोथ इन्व्हेस्टिंग (Growth Investing): हे फंड वेगाने वाढणाऱ्या कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित करतात. त्यांच्या भविष्यातील कमाईबद्दल (Earnings) मोठ्या अपेक्षा असतात. जेव्हा अर्थव्यवस्था वाढत असते, तेव्हा हे फंड चांगली कामगिरी करतात, पण बाजाराची परिस्थिती बदलल्यास त्यात जोखीम वाढू शकते.
- व्हॅल्यू इन्व्हेस्टिंग (Value Investing): हे फंड अशा कंपन्या शोधतात ज्यांचे शेअर्स त्यांच्या खऱ्या मूल्यापेक्षा कमी किमतीत उपलब्ध आहेत. अशा शेअर्सना किंमत मिळायला वेळ लागू शकतो, पण जेव्हा जास्त ग्रोथ असलेल्या क्षेत्रांमध्ये (Sectors) मंदी येते, तेव्हा हे फंड स्थिरता देऊ शकतात.
- क्वालिटी इन्व्हेस्टिंग (Quality Investing): हे फंड सातत्याने नफा कमावणाऱ्या, कमी कर्ज असलेल्या आणि मजबूत ब्रँड असलेल्या व्यवसायांना लक्ष्य करतात. बाजारात अनिश्चिततेच्या काळात या कंपन्यांना 'सुरक्षित पर्याय' (Safe Havens) मानले जाते.
भूतकाळातील परताव्याचा पाठलाग करण्याचा धोका
अनेक गुंतवणूकदार 'टॉप परफॉर्मर' (Top Performer) यादी पाहून मागील वर्षी सर्वाधिक परतावा देणारा फंड निवडण्याची चूक करतात. मात्र, शेअर बाजारातील चक्रे (Market Cycles) बदलत असतात. जो स्टाईल २०२४ मध्ये उत्कृष्ट ठरला, तो २०२६ मध्ये सर्वोत्तम असेलच असे नाही. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या गुंतवणूकदाराने सर्व पैसे ग्रोथ फंडमध्ये गुंतवले, तर बाजाराने व्हॅल्यू स्टॉक्सना प्राधान्य दिल्यास त्यांच्या पोर्टफोलिओला मोठा फटका बसू शकतो. केवळ एका स्टाईलवर अवलंबून राहिल्यास, तो विशिष्ट स्टाईल बाजारातून बाहेर पडल्यास दीर्घकाळासाठी खराब कामगिरीचा धोका वाढतो.
स्टाईल्सचे मिश्रण स्थिरतेसाठी कसे उपयुक्त आहे?
डायव्हर्सिफिकेशन (Diversification) म्हणजे केवळ वेगवेगळ्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करणे नव्हे; तर ती वेगवेगळ्या प्रकारच्या व्यवसायांच्या कथांमध्ये गुंतवणूक करणे आहे. जेव्हा गुंतवणूकदार ग्रोथ, व्हॅल्यू आणि क्वालिटीचा संगम साधतात, तेव्हा ते एक सुरक्षा कवच तयार करतात. वाढत्या व्याजदरांमुळे (Interest Rates) किंवा आर्थिक बदलांमुळे ग्रोथ स्टॉक्सवर दबाव आल्यास, पोर्टफोलिओचा व्हॅल्यू किंवा क्वालिटी भाग स्थिर राहू शकतो किंवा चांगली कामगिरी करू शकतो. हा समतोल उच्च परताव्याची हमी देत नसला तरी, तो अधिक सोपा आणि स्थिर अनुभव देतो. जेव्हा एखादा विशिष्ट सेक्टर किंवा स्टाईल काम करणे थांबवते, तेव्हा अनेकदा होणारी घबराट आणि विक्रीचा दबाव टाळण्यास यामुळे मदत होते.
गुंतवणूकदारांनी काय तपासावे?
स्टाईल-डायव्हर्सिफाइड पोर्टफोलिओ (Style-Diversified Portfolio) तयार करण्यासाठी संयम आणि देखरेख आवश्यक आहे. गुंतवणूकदार त्यांच्या म्युच्युअल फंडांच्या फॅक्ट शीट्समधील (Fact Sheets) 'गुंतवणूक धोरण' (Investment Strategy) विभागात पाहून ते प्रामुख्याने कोणत्या स्टाईलचे अनुसरण करतात हे तपासू शकतात. गुंतवणूकदारांसाठी मुख्य गोष्ट म्हणजे त्यांचा पोर्टफोलिओ चुकूनही एकाच स्टाईलमध्ये, जसे की केवळ आक्रमक ग्रोथ फंडमध्ये, केंद्रित नाही याची खात्री करणे. पोर्टफोलिओचे पुनरावलोकन (Review) करून त्यात एक निरोगी मिश्रण (Healthy Mix) आहे याची खात्री केल्यास दीर्घकाळात बाजारातील चढ-उतारांना अधिक प्रभावीपणे सामोरे जाण्यास मदत होईल.