जुलै २०२६ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, मागील ५ वर्षांत ७१% लार्ज-कॅप आणि ७६% मिड-कॅप ऍक्टिव्ह फंड्सनी त्यांच्या बेंचमार्कपेक्षा कमी परतावा दिला आहे. स्मॉल-कॅप फंडांनी तुलनेने चांगली कामगिरी केली असली तरी, इंडेक्स फंडांच्या तुलनेत जास्त एक्सपेंस रेश्योमुळे गुंतवणूकदारांना मिळणारा नेट रिटर्न कमी होत आहे.
ऍक्टिव्ह फंड्सची बेंचमार्क कामगिरी,
असोसिएशन ऑफ म्युच्युअल फंड्स इन इंडिया (AMFI) च्या अहवालानुसार, भारतीय इक्विटी फंड व्यवस्थापकांना सातत्याने त्यांच्या बेंचमार्क निर्देशांकांपेक्षा जास्त परतावा मिळवणे कठीण जात आहे. जुलै २०२६ पर्यंतच्या आकडेवारीनुसार, लार्ज-कॅप आणि मिड-कॅप फंडांची मोठी संख्या त्यांच्या बेंचमार्क निर्देशांकांना मागे टाकू शकलेली नाही.
सेगमेंटनुसार कामगिरीतील तफावत
लार्ज-कॅप फंडांना सर्वाधिक फटका बसला असून, ७१% फंड्सनी ५ वर्षांत बेंचमार्कला मागे टाकले नाही. मिड-कॅप फंडांची कामगिरी आणखी वाईट आहे, जिथे ७६% फंड्सनी बेंचमार्कपेक्षा कमी परतावा दिला. याउलट, स्मॉल-कॅप सेगमेंटमध्ये ४३% फंड्सनी बेंचमार्कला मागे टाकले नाही. यामुळे असे दिसून येते की लहान कंपन्यांमध्ये ऍक्टिव्ह स्टॉक निवडीद्वारे चांगला परतावा मिळवणे अधिक शक्य आहे.
एक्सपेंस रेश्योचा परिणाम
ऍक्टिव्ह आणि पॅसिव्ह फंडांमधील खर्चातील तफावत हे यामागील एक प्रमुख कारण आहे. सध्या ऍक्टिव्ह लार्ज-कॅप फंडांचे रेग्युलर प्लॅनसाठी सरासरी एक्सपेंस रेश्यो १.७३% आणि डायरेक्ट प्लॅनसाठी ०.७३% आहे. याउलट, निफ्टी ५० किंवा निफ्टी १०० इंडेक्स फंडांचा खर्च लक्षणीयरीत्या कमी आहे, जो अनुक्रमे ०.४६% आणि ०.१८% आहे. निफ्टी ५० एक्सचेंज ट्रेडेड फंड्स (ETFs) सर्वात स्वस्त असून, त्यांचा सरासरी खर्च ०.०६% आहे. हा खर्च फंडाच्या मालमत्तेतून वजा केला जातो, ज्यामुळे ऍक्टिव्ह फंड व्यवस्थापकांना कमी खर्चाच्या इंडेक्स फंडाशी बरोबरी करण्यासाठी जास्त परतावा मिळवणे आवश्यक आहे.
जागतिक स्तरावर तुलना
स्थानिक आव्हाने असूनही, आंतरराष्ट्रीय फंडांच्या तुलनेत भारतीय ऍक्टिव्ह फंडांची कामगिरी सामान्यतः चांगली आहे. एक, तीन, पाच आणि दहा वर्षांच्या कालावधीत भारतीय ऍक्टिव्ह फंडांचा बेंचमार्क मागे टाकण्याचा दर जागतिक सरासरीपेक्षा कमी आहे. विशेषतः, भारताचा दहा वर्षांचा अंडरपरफॉर्मन्स दर जागतिक स्तरावर सर्वात कमी दरांपैकी एक आहे. याचा अर्थ असा की, अमेरिका किंवा युके सारख्या विकसित बाजारपेठांपेक्षा भारतात ऍक्टिव्ह व्यवस्थापन अधिक स्पर्धात्मक परिणाम देऊ शकते.
गुंतवणूकदारांसाठी सूचना
आकडेवारीनुसार, जे गुंतवणूकदार लार्ज-कॅप एक्सपोजरला प्राधान्य देतात, त्यांच्यासाठी पॅसिव्ह इंडेक्स फंडांची कमी खर्चाची रचना अधिक फायदेशीर ठरू शकते. तथापि, मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप स्ट्रॅटेजीमध्ये ऍक्टिव्ह व्यवस्थापन अजूनही महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते. गुंतवणूकदारांनी त्यांच्या पोर्टफोलिओचे एक्सपेंस रेश्यो आणि दीर्घकालीन कामगिरी सातत्याने तपासली पाहिजे, कारण लार्ज-कॅप श्रेणींमध्ये खर्च निव्वळ परताव्यावर सतत परिणाम करत असतो.