भारतीय गुंतवणूकदारांचा कल बदलला असून, Mid आणि Smallcap म्यच्युअल फंड्सचे AUM **₹10 लाख कोटींवर** पोहोचले आहे. २०२१ च्या तुलनेत हा आकडा तब्बल चौपट झाला असला, तरी वाढते व्हॅल्युएशन आणि लिक्विडिटीच्या आव्हानांमुळे गुंतवणूकदारांनी सावध राहणे गरजेचे आहे.
भारतीय म्यच्युअल फंड मार्केटमध्ये एक ऐतिहासिक बदल दिसून येत आहे. आता देशातील एकूण ॲक्टिव्ह इक्विटी ॲसेट्सपैकी २६% वाटा हा केवळ Mid आणि Smallcap फंड्सचा आहे.
गुंतवणूकदारांचा कल बदलला
आकडेवारीवर नजर टाकल्यास २०२१ मध्ये या फंडांचे AUM ₹२.५ लाख कोटी होते, जे आता ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत ₹१० लाख कोटींवर पोहोचले आहे. या वर्षात आतापर्यंत Smallcap फंड्समध्ये ₹५५,३०० कोटी, तर Midcap फंड्समध्ये ₹५१,२९५ कोटींची निव्वळ गुंतवणूक (Net Inflows) झाली आहे. याउलट, लार्जकॅप फंड्समध्ये केवळ ₹११,६९० कोटींचा ओघ पाहायला मिळाला आहे.
याचे मुख्य कारण म्हणजे परफॉर्मन्स मधील तफावत. जिथे Nifty 50 इंडेक्स यावर्षी १३.१% नी घसरला आहे, तिथे Nifty Smallcap 250 इंडेक्सने ७% पर्यंत वाढ नोंदवली आहे. यामुळे रिटेल गुंतवणूकदार अधिक परताव्याच्या आशेने या सेगमेंटकडे आकर्षित होत आहेत.
व्हॅल्युएशन आणि लिक्विडिटीची चिंता
वाढत्या गुंतवणुकीसोबतच काही धोकेही निर्माण झाले आहेत. Nifty Smallcap 250 चा P/E रेशो सध्या ३०.९ वर आहे, जो २८.२ च्या पाच वर्षांच्या सरासरीपेक्षा जास्त आहे. याचा अर्थ बाजारात शेअर्स सध्या महागड्या किमतीला उपलब्ध आहेत, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांची सुरक्षितता (Margin of Safety) कमी झाली आहे.
तसेच, फंडांचे आकारमान वाढल्यामुळे फंड मॅनेजर्सना पोर्टफोलिओ मॅनेज करताना अडचणी येत आहेत. मोठ्या प्रमाणात लिक्विडिटी नसल्यास, मोठ्या फंड्सना शेअर्सची खरेदी-विक्री करताना किंमतीवर परिणाम होण्याची शक्यता असते.
भविष्यातील दिशा
नवीन IPO मुळे बाजारात गुंतवणुकीच्या संधी उपलब्ध होत असल्या, तरी पॉवर, डिफेन्स आणि डेटा सेंटर्स सारख्या क्षेत्रांमध्ये सध्याच्या उच्च व्हॅल्युएशनवर गुंतवणूक करणे जोखमीचे ठरू शकते. बाजारातील अस्थिरतेच्या काळात हे फंड्स कसे कामगिरी करतात आणि मोठ्या कॉर्पससह ते पोर्टफोलिओ कसा हाताळतात, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.