मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप फंड्स: जून २०२६ पर्यंत ५.४२ कोटींहून अधिक गुंतवणूकदार

जून २०२६ पर्यंत मिड-कॅप (Mid-Cap) आणि स्मॉल-कॅप (Small-Cap) म्युच्युअल फंडांमध्ये रिटेल गुंतवणूकदारांचा ओघ वाढला आहे. दोन्ही सेगमेंटमधील एकूण गुंतवणूकदारांची संख्या **५.४२ कोटी** झाली आहे. एसआयपी (SIP) मधून येणारा पैसा मजबूत असला तरी, बाजारातील जास्त व्हॅल्युएशनमुळे (Valuation) अस्थिरता वाढण्याचा आणि भविष्यात परतावा कमी मिळण्याचा धोका विश्लेषकांनी वर्तवला आहे.

मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप फंडांमध्ये विक्रमी वाढ

रिटेल गुंतवणूकदारांचा स्मॉल-कॅप (Small-Cap) आणि मिड-कॅप (Mid-Cap) म्युच्युअल फंडांकडे कल वाढत आहे. जून २०२६ अखेरपर्यंत या दोन्ही सेगमेंटमधील गुंतवणूकदारांची एकूण संख्या ५.४२ कोटी झाली आहे. आयसीआरए ॲनालिटिक्सच्या (ICRA Analytics) आकडेवारीनुसार, मिड-कॅप फंडांमध्ये २.५५ कोटी आणि स्मॉल-कॅप फंडांमध्ये २.८७ कोटी नवीन गुंतवणूकदार जोडले गेले आहेत. भारतीय कंपन्यांच्या वाढीच्या क्षमतेवर लहान आणि मध्यम आकाराच्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूकदारांचा विश्वास दिसून येतो.

एसआयपीमुळे (SIP) गुंतवणुकीला गती

या वाढीमागे सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) चा मोठा वाटा आहे. नियमितपणे ठराविक रक्कम गुंतवल्यामुळे गुंतवणूकदारांना रुपया-खर्च सरासरीचा (Rupee-Cost Averaging) फायदा मिळत आहे. गेल्या वर्षभरात, मिड-कॅप फंडांमध्ये दरमहा सरासरी ₹४,७७७ कोटी आणि स्मॉल-कॅप फंडांमध्ये ₹४,७७६ कोटी निव्वळ इन्फ्लो (Net Inflow) आला आहे. बाजारात घसरण झाली तरी, आर्थिक वाढीवरच्या विश्वासामुळे गुंतवणूकदार बाहेर पडले नाहीत, हे यातून दिसते.

लार्ज-कॅप फंडांपेक्षा (Large-Cap Funds) जास्त परतावा

ऐतिहासिकदृष्ट्या, मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप फंडांनी लार्ज-कॅप फंडांपेक्षा जास्त परतावा दिला आहे. ३० जून २०२६ पर्यंत, मिड-कॅप फंडांनी तीन वर्षांत १८.७६% आणि स्मॉल-कॅप फंडांनी १७.६८% चक्रवाढ वार्षिक वाढ (CAGR) नोंदवली आहे. याउलट, लार्ज-कॅप फंडांनी १०.६५% परतावा दिला. यामुळेच, मिड-कॅप फंडांची मालमत्ता व्यवस्थापनाखालील (AUM) रक्कम ₹५.०६ लाख कोटी आणि स्मॉल-कॅप फंडांची ₹४.३० लाख कोटी झाली आहे.

जास्त व्हॅल्युएशनचा (Valuation) धोका

असे असले तरी, अनेक मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप कंपन्यांच्या शेअरच्या किमतीत झालेली वाढ पाहता, तज्ज्ञांनी व्हॅल्युएशन जास्त असल्याची चिंता व्यक्त केली आहे. जेव्हा कंपनीच्या नफ्याच्या वाढीपेक्षा शेअरची किंमत वेगाने वाढते, तेव्हा भविष्यात चांगला परतावा मिळवणे कठीण होते. जर कंपन्यांची कमाई बाजाराच्या अपेक्षा पूर्ण करू शकली नाही, तर या फंडांमध्ये मोठी घसरण होऊ शकते. गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांची नफा वाढवण्याची क्षमता तपासणे गरजेचे आहे.