कोटक AMC चा ₹6 ट्रिलियन AUM विक्रम!
कोटक महिंद्रा ॲसेट मॅनेजमेंट कंपनी (AMC) ने पुन्हा एकदा आपली ताकद दाखवून दिली आहे. डिसेंबर 2024 मध्ये ₹5 ट्रिलियन AUM चा टप्पा गाठल्यानंतर, अवघ्या एका वर्षात कंपनीने ₹6 ट्रिलियन चा नवा विक्रम प्रस्थापित केला आहे. या प्रचंड वाढीमध्ये कंपनीच्या इक्विटी पोर्टफोलिओचा मोठा वाटा आहे, जो एकूण AUM च्या तब्बल 63% आहे. यावरून कंपनी इक्विटी-आधारित गुंतवणुकीवर अधिक लक्ष केंद्रित करत असल्याचे दिसून येते.
SIP द्वारे वाढते गुंतवणूक
सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) हा कोटक AMC च्या वाढीचा एक प्रमुख आधारस्तंभ राहिला आहे. जानेवारी 2026 पर्यंत, कंपनीचा मासिक SIP बुक ₹1,500 कोटी पेक्षा अधिक आहे. एकूण SIP AUM आता ₹1.1 ट्रिलियन पर्यंत पोहोचले आहे. या कामगिरीमुळे कोटक महिंद्रा बँकेच्या (AMC ची मूळ कंपनी) मार्केट कॅपिटलायझेशनमध्येही वाढ झाली असून, ते अंदाजे ₹4.19 ट्रिलियन आहे. बँकेचा P/E रेशो 22.92 आहे. बँकेच्या Q3 FY26 मध्ये वार्षिक 4% नफा वाढला असला तरी, नेट इंटरेस्ट मार्जिन (Net Interest Margin) किंचित कमी झाले आहेत. विश्लेषकांनी या बँकेला 'Hold' रेटिंग दिली आहे. दरम्यान, प्रतिस्पर्धी HDFC AMC चे AUM ₹9 ट्रिलियन पेक्षा जास्त आहे, तर SBI म्युच्युअल फंडाचे AUM डिसेंबर 2025 पर्यंत अंदाजे ₹12.63 लाख कोटी होते.
IPO बाजारात विभागलेला गुंतवणूकदार वर्ग
भारतीय इनिशियल पब्लिक ऑफरिंग (IPO) बाजारात सध्या दोन भिन्न चित्र दिसत आहेत.
Gaudium IVF: फर्टिलिटी क्षेत्रातील ऐतिहासिक पदार्पण
Gaudium IVF आणि महिला आरोग्य सेवा कंपनीचा ₹165 कोटी चा IPO आपल्या अंतिम दिवशी 7.27 पट सबस्क्राईब झाला. या IPO मध्ये नॉन-इन्स्टिट्यूशनल इन्व्हेस्टर्सनी (NIIs) 14.05 पट आणि रिटेल इन्व्हेस्टर्सनी (RIIs) 7.60 पट बोली लावली. क्वॉलिफाईड इन्स्टिट्यूशनल बायर्स (QIBs) चा प्रतिसाद 1.62 पट राहिला. फर्टिलिटी केअर क्षेत्रातील ही पहिलीच कंपनी असून, तिचा IPO ₹75-₹79 प्रति शेअर या किंमत बँडवर आला होता, ज्यामुळे कंपनीचे व्हॅल्युएशन ₹575 कोटी झाले. भारतातील फर्टिलिटी सेवा बाजार 2024 ते 2030 या काळात 9.6% CAGR दराने वाढून USD 3,209.8 दशलक्ष पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
Clean Max Enviro Energy: नवीकरणीय ऊर्जेत सावध प्रतिसाद
नवीकरणीय ऊर्जा क्षेत्रातील Clean Max Enviro Energy Solutions च्या ₹3,100 कोटी च्या IPO ला दुसऱ्या दिवशी 45% सबस्क्रिप्शन मिळाले. QIBs 1.21 पट आणि NIIs 41% सबस्क्राईब झाले. भारतातील कमर्शियल आणि इंडस्ट्रियल (C&I) सौर बाजारपेठेत मोठी वाढ अपेक्षित असली, तरी IPO च्या सबस्क्रिप्शन दरातून गुंतवणूकदारांची सावध भूमिका दिसून येते.
बाजाराचा कल आणि संभाव्य धोके
2025 मध्ये विक्रमी कामगिरी केल्यानंतर, 2026 च्या सुरुवातीला IPO मार्केटमध्ये काहीशी शांतता पसरली आहे. विशेषतः स्मॉल आणि मिड-कॅप शेअर्समधील कमजोरीमुळे गुंतवणूकदारांचा उत्साह मंदावला आहे. फेब्रुवारी 2026 च्या मध्यापर्यंत केवळ पाच मेनबोर्ड IPO बाजारात आले आहेत, आणि काही कंपन्यांना लिस्टिंगनंतर डिस्काउंटमध्ये व्यवहार करावा लागला आहे.
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) फेब्रुवारी 2026 मध्ये आपला रेपो रेट 5.25% वर कायम ठेवला आहे. कोटक महिंद्रा बँकेच्या संदर्भात, एसेट क्वालिटी सुधारत असली तरी, नेट इंटरेस्ट मार्जिनमध्ये घट झाली आहे. विश्लेषकांच्या मते, बँकेचे व्हॅल्युएशन योग्य असले तरी, जास्त अपसाइडची शक्यता कमी आहे. IPOs च्या बाबतीत, बाजारातील बदलती परिस्थिती आणि संबंधित क्षेत्रांमधील तीव्र स्पर्धा यामुळे लिस्टिंगनंतर सातत्यपूर्ण कामगिरी करणे हे मोठे आव्हान असेल.