गुंतवणूकदारांचा ओघ सध्या काही ठराविक मिड आणि स्मॉलकॅप म्युच्युअल फंड्सकडे वळला आहे. २०२४ मध्ये आलेल्या एकूण गुंतवणुकीपैकी ७४% आणि ६०% हिस्सा केवळ ५ मोठ्या स्कीम्समध्ये गेला आहे. मात्र, 'परफॉर्मन्स' पाहून केलेली ही गुंतवणूक प्रत्यक्षात तोट्याची ठरू शकते.
भारतीय गुंतवणूकदार सध्या केवळ काही निवडक मिड आणि स्मॉलकॅप फंड्सवरच लक्ष केंद्रित करत आहेत, ज्यामुळे बाजारातील वैविध्य कमी झाले आहे. २०२४ च्या सुरुवातीपासून आलेल्या एकूण गुंतवणुकीपैकी ७४% रक्कम केवळ ५ मिड-कॅप स्कीम्समध्ये तर ६०% रक्कम ५ स्मॉल-कॅप स्कीम्समध्ये जमा झाली आहे.
ऑगस्ट महिन्यातील आकडेवारी
ऑगस्ट महिन्यात मिड-कॅप फंड्समध्ये ₹६,९८९ कोटी, तर स्मॉल-कॅप फंड्समध्ये ₹७,९७३ कोटींची विक्रमी गुंतवणूक झाली आहे. याउलट, लार्ज-कॅप फंड्समधून सलग दुसऱ्या महिन्यात ₹१,१४७ कोटींचा ओघ बाहेर पडला आहे. गुंतवणूकदार सुरक्षित पर्यायांपेक्षा जास्त परताव्याच्या आशेने रिस्की पर्यायांकडे वळत असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
परताव्यातील तफावत: कागदावरचे आकडे विरुद्ध प्रत्यक्ष नफा
अनेकदा गुंतवणूकदार फंडाचा मागील परफॉर्मन्स पाहून त्यात पैसे गुंतवतात. ५ मोठ्या मिड-कॅप स्कीम्सचा सरासरी वार्षिक परतावा १४% दिसत असला, तरी सामान्य गुंतवणूकदाराच्या पदरी मात्र केवळ ४% परतावा पडत आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे 'मार्केट पीक'ला केलेली गुंतवणूक. जेव्हा एखादा फंड चर्चेत येतो, तेव्हा त्यातील शेअर्स महाग झालेले असतात, ज्यामुळे पुढील वाढीचा फायदा गुंतवणूकदाराला मिळत नाही.
फंड हाऊस आणि регуलेटरचे (SEBI) आव्हान
अचानक आलेल्या मोठ्या रकमेमुळे फंड मॅनेजर्सना ती लगेच गुंतवावी लागते, ज्यासाठी त्यांना महागड्या किमतीत शेअर्स खरेदी करावे लागतात. हे भविष्यातील परताव्यावर परिणाम करू शकते. शिवाय, SEBI ने यापूर्वीच स्मॉल-कॅप फंड्समधील लिक्विडिटीबाबत चिंता व्यक्त केली आहे, कारण बाजार घसरल्यास या फंड्समधून बाहेर पडणे कठीण होऊ शकते.
गुंतवणूकदारांनी काय करावे?
फक्त शॉर्ट-टर्म चार्ट्स पाहून निर्णय घेऊ नका. बाजारातील अस्थिरतेपासून वाचण्यासाठी SIP (Systematic Investment Plan) द्वारे गुंतवणूक करणे कधीही चांगले. फंडाचे 'साइज', फंड मॅनेजरची रणनीती आणि शिस्तबद्ध गुंतवणूक हेच दीर्घकालीन संपत्ती निर्माणासाठीचे महत्त्वाचे घटक आहेत.