भारतातील Specialised Investment Funds (SIFs) मध्ये गुंतवणूकदारांचा ओघ वाढला असून, सप्टेंबर २०२६ पर्यंत या फंडांचे AUM **₹38,224 कोटींवर** पोहोचले आहे. डिरिव्हेटिव्ह हेजिंग आणि सक्रिय ॲसेट अलोकेशनच्या सुविधांमुळे गुंतवणूकदार आकर्षित होत आहेत, मात्र यात असलेली जोखीम आणि लॉक-इन पिरियड समजून घेणे गरजेचे आहे.
स्पेशलाईज्ड इन्व्हेस्टमेंट फंड्स (SIFs) ने भारतीय मार्केटमध्ये आपली पकड मजबूत केली आहे. सप्टेंबर २०२६ च्या अखेरीस या फंडांचे एकूण व्यवस्थापनाखालील मालमत्ता (AUM) ₹38,224 कोटींवर पोहोचले आहे. अवघ्या एका महिन्यात ₹31,175 कोटींवरून झालेली ही वाढ म्युच्युअल फंड आणि पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंट सर्व्हिसेस (PMS) मधील अंतर भरून काढणाऱ्या उत्पादनांना मिळणारा वाढता प्रतिसाद दर्शवते.
गुंतवणुकीचा नवा पर्याय
२०२५ मध्ये सेबीने (SEBI) सादर केलेले हे फंड्स पारंपारिक म्युच्युअल फंडांच्या तुलनेत अधिक लवचिकता देतात. जिथे सामान्य फंड केवळ इक्विटी किंवा डेटमध्ये गुंतवणूक करतात, तिथे SIFs मध्ये फंड मॅनेजर्स डिरिव्हेटिव्ह हेजिंग, शॉर्ट सेलिंग आणि ॲसेट अलोकेशनचा वापर करून अधिक परतावा मिळवण्याचा प्रयत्न करतात. यासाठी किमान ₹१० लाख गुंतवणुकीची अट ठेवण्यात आली आहे, ज्यामुळे हे फंड रिटेल उत्पादनांच्या वर आणि PMS च्या खाली अशा 'मिडल ग्राऊंड' मध्ये येतात.
प्रमुख खेळाडूंचा दबदबा
सध्या १७ ॲसेट मॅनेजमेंट कंपन्या या क्षेत्रात कार्यरत असल्या तरी, मार्केटमध्ये मोठी एकाग्रता दिसून येते. Edelweiss Mutual Fund, ICICI Prudential Mutual Fund आणि SBI Mutual Fund यांसारख्या मोठ्या कंपन्यांकडे सर्वाधिक वाटा आहे. विशेषतः Edelweiss च्या 'Altiva' प्लॅटफॉर्मने ₹13,221 कोटींचे AUM नोंदवून आपले वर्चस्व कायम राखले आहे.
गुंतवणुकीतील धोके आणि सतर्कता
या फंडांची वाढ वेगाने होत असली तरी, गुंतवणूकदारांनी जोखीम समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. डिरिव्हेटिव्ह रणनीतींचा वापर केल्यामुळे हे फंड सामान्य इक्विटी फंडांसारखे चालत नाहीत. याशिवाय, लिक्विडिटीबाबत सावध राहणे आवश्यक आहे. अनेक SIFs मध्ये ठराविक लॉक-इन पिरियड किंवा एक्झिट विंडो असते, जी सामान्य म्युच्युअल फंडांपेक्षा वेगळी असते. तसेच, डिरिव्हेटिव्हमधील तांत्रिक जोखीम आणि काउंटरपार्टी एक्सपोजरचा अभ्यास करूनच गुंतवणूकदारांनी आपला निर्णय घेणे हितकारक ठरेल.