Contra Funds: म्युचुअल फंड कंपन्यांचा नवा डाव; SEBI च्या नियमांनंतर बाजारात 'कॉन्ट्रा' फंड्सची लाट

सध्याच्या अस्थिर बाजारपेठेत गुंतवणुकीचे नवे मार्ग शोधणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी ॲसेट मॅनेजमेंट कंपन्यांनी आता 'कॉन्ट्रा' फंड्सवर भर दिला आहे. फेब्रुवारी 2026 मध्ये Securities and Exchange Board of India (SEBI) ने दिलेल्या नवीन नियमांनुसार, फंड हाऊसेस आता व्हॅल्यू (Value) आणि कॉन्ट्रा (Contra) अशा दोन्ही प्रकारच्या योजना आणू शकतात, मात्र त्यांच्या पोर्टफोलिओमध्ये 50% पेक्षा जास्त ओव्हरलॅप (Overlap) नसावा, अशी अट घालण्यात आली आहे. या स्पर्धेत Bandhan AMC, ICICI Prudential AMC आणि Motilal Oswal AMC सारख्या बड्या कंपन्या आघाडीवर आहेत, तर WhiteOak Capital AMC सारख्या कंपन्याही नवीन परवानगी मिळवण्यासाठी प्रयत्नशील आहेत.

कॉन्ट्रा फंड्स कसे काम करतात?

सर्वसाधारणपणे म्युच्युअल फंड्स बाजारातील प्रवाहाप्रमाणे (Trend) गुंतवणूक करतात, परंतु कॉन्ट्रा फंड्सचे व्यवस्थापक अशा कंपन्या किंवा क्षेत्रांचा शोध घेतात ज्यांना सध्याच्या बाजाराने 'दुर्लक्षित' केले आहे. एखादे सरकारी धोरण किंवा तंत्रज्ञानातील बदल ज्या कंपन्यांना पुन्हा उभारी देऊ शकतो, अशा मिस्प्राइस्ड (Mispriced) संधी शोधण्यावर या फंड्सचा भर असतो.

गुंतवणुकीतील धोके आणि 'व्हॅल्यू ट्रॅप'

कॉन्ट्रा फंड्समध्ये 'व्हॅल्यू ट्रॅप' (Value Trap) नावाचा मोठा धोका असतो. अनेकदा एखादा शेअर स्वस्त वाटत असला तरी तो खरोखरच बुडत असतो. जर बाजाराचा नकारात्मक दृष्टिकोन दीर्घकाळ राहिला, तर गुंतवणूकदारांचे पैसे बराच काळ अडकून पडू शकतात. म्हणूनच, बाजाराची स्थिती ओळखणे (Timing) यात अत्यंत कठीण असते.

गुंतवणूकदारांसाठी सल्ला

तज्ज्ञांच्या मते, कॉन्ट्रा फंड्स हे तुमच्या पोर्टफोलिओचा 'कोअर' भाग नसावा. याला 'सॅटेलाईट' होल्डिंग (Satellite Holding) म्हणून पाहावे, म्हणजेच गुंतवणुकीचा छोटा हिस्सा यात असावा. बाजाराच्या प्रवाहाच्या विरुद्ध जाऊन हे फंड्स काम करत असल्याने, बाजारातील मोठ्या चढ-उतारांच्या काळात यात अस्थिरता जाणवू शकते. त्यामुळे शॉर्ट टर्म परफॉर्मन्सवर लक्ष न देता, फंड मॅनेजरच्या दीर्घकालीन रणनीतीवर लक्ष केंद्रित करणे गरजेचे आहे.