गुंतवणूकदारांचा इंडेक्स फंड्सकडे मोर्चा! बाजारातील अस्थिरतेमुळे ईटीएफची मागणी वाढली

पॅसिव्ह गुंतवणुकीकडे वाढता कल

गुंतवणूकदार आता शेअर बाजारात सक्रियपणे ट्रेड करण्याऐवजी पॅसिव्ह (Passive) म्हणजेच इंडेक्स फंड्ससारख्या पर्यायांना अधिक पसंती देत आहेत. बाजारात अनिश्चितता असताना, स्थिर आणि अंदाजित परतावा देणाऱ्या गुंतवणुकीला अधिक महत्त्व दिले जात आहे.

बाजारातील घसरणीतही स्थिरता शोध

मार्च महिन्यात भारतीय शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली होती. सेन्सेक्स (Sensex) आणि निफ्टी ५० (Nifty 50) निर्देशांकांमध्ये तब्बल 11% ची घट झाली, जी मार्च २०२० नंतरची सर्वात मोठी मासिक घसरण होती. मध्य पूर्वेतील तणाव आणि तेलाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे बाजारात आणखी अस्थिरता निर्माण झाली, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांचे सुमारे ₹41 लाख कोटी रुपयांचे नुकसान झाले. या परिस्थितीत, गुंतवणूकदारांनी मार्चमध्ये सुमारे ₹23,820 कोटी देशांतर्गत इक्विटी ईटीएफमध्ये आणि ₹6,415 कोटी इक्विटी इंडेक्स फंड्समध्ये गुंतवले. बाजार सुधारण्यास सुरुवात झाली असली तरी, एप्रिल महिन्यातही इक्विटी ईटीएफमध्ये ₹9,668 कोटी आणि इक्विटी इंडेक्स फंड्समध्ये ₹10,218 कोटी ची गुंतवणूक सुरूच राहिली.

इंडेक्स फंड्स का ठरत आहेत फायदेशीर?

तज्ञ इंडेक्स फंड्सची शिफारस करत आहेत, जे सेन्सेक्स किंवा निफ्टी ५० सारख्या प्रमुख निर्देशांकांना फॉलो करतात. हे फंड्स टॉप 50 कंपन्यांमध्ये एक्सपोजर देतात, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांना अंगभूत विविधीकरण (Diversification) आणि कमी खर्च मिळतो. या फंडांचे एक्सपेन्स रेशो (Expense Ratio) साधारणपणे 0.02% ते 0.20% च्या दरम्यान असतात. उदाहरणार्थ, Nippon India MF च्या निफ्टी फंडाचा एक्सपेन्स रेशो 0.07% आहे, तर Motilal Oswal MF आणि Axis MF अनुक्रमे 0.12% आणि 0.17% शुल्क आकारतात. Nippon India Index Fund – Nifty Plan ने पाच वर्षांच्या रोलिंग सीएजीआरमध्ये (CAGR) सुमारे 18.38% परतावा दिला आहे, जो त्याच्या निर्देशांकाच्या कामगिरीशी जुळतो. या पॅसिव्ह दृष्टिकोनमुळे गुंतवणूकदार बाजाराच्या वाढीचा फायदा घेऊ शकतात, तसेच ट्रेडची वेळ साधण्याच्या जोखमीपासून दूर राहू शकतात. नियमित इंडेक्स रीबॅलेंसिंगमुळे पोर्टफोलिओ आपोआप समायोजित होतो, ज्यामुळे विविधीकरण आणि खर्चाचे फायदे मिळतात.

इंडेक्स फंड्सच्या मर्यादा समजून घ्या

इंडेक्स फंड्स स्वस्त गुंतवणुकीचे पर्याय असले तरी, त्यांची कामगिरी थेट बाजारावर अवलंबून असते. मार्चमध्ये जसा 11% चा मोठा तोटा झाला, त्याचप्रमाणे इंडेक्स फंड्समध्येही घट होते. या परिस्थितीत, वैविध्यपूर्ण होल्डिंग व्यतिरिक्त कोणतीही अतिरिक्त सुरक्षा मिळत नाही. तसेच, सक्रिय फंड व्यवस्थापकांइतका जास्त नफा मिळवण्याची संधी यात मिळत नाही, जे बाजारातील अस्थिरतेचा फायदा घेऊन किंवा कमी मूल्याचे शेअर्स शोधून अधिक परतावा मिळवू शकतात. मोठ्या कंपन्यांवर लक्ष केंद्रित केल्यामुळे, स्मॉल आणि मिड-कॅप सेगमेंटमधील उच्च वाढीच्या क्षमतेपासून वंचित राहण्याची शक्यता आहे.

इंडेक्स फंडांचे भविष्य

बाजार सावरत असल्याने आणि गुंतवणूकदार स्थिर, कमी खर्चाच्या पर्यायांना प्राधान्य देत असल्याने, इंडेक्स फंड्स आणि इक्विटी ईटीएफमध्ये मोठी गुंतवणूक येण्याची अपेक्षा आहे. विश्लेषकांच्या मते, दीर्घकाळात सातत्यपूर्ण, बाजाराशी जोडलेले परतावे शोधणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी हा एक चांगला पर्याय आहे. विविधीकरण आणि खर्चाचे फायदे पाहता, इंडेक्स गुंतवणूक भारतीय पोर्टफोलिओचा एक महत्त्वाचा भाग बनू शकते.