भारतीय गुंतवणूकदार सध्या ग्लोबल ETFs खरेदी करताना मोठी चूक करत आहेत. RBI च्या मर्यादांमुळे या ETFs चे भाव त्यांच्या वास्तविक मूल्यापेक्षा (NAV) **60%** पर्यंत महाग झाले आहेत, ज्यामुळे किरकोळ गुंतवणूकदारांचे मोठे नुकसान होऊ शकते.
जर तुम्ही परदेशी बाजारपेठेत, विशेषतः US Nasdaq सारख्या इंडेक्समध्ये पैसे गुंतवण्यासाठी भारतीय ग्लोबल ETFs चा वापर करत असाल, तर तुम्ही नकळतपणे एक मोठा धोका पत्करत आहात. सध्या अनेक ग्लोबल ETFs हे त्यांच्या मूळ मालमत्तेच्या मूल्यापेक्षा (NAV) तब्बल 60% प्रीमियमवर ट्रेड करत आहेत.
हे महाग का झाले आहेत?
या गोंधळाचे मुख्य कारण म्हणजे Reserve Bank of India (RBI) द्वारे लादलेली गुंतवणुकीची मर्यादा. म्युच्युअल फंड उद्योगासाठी $1 अब्ज आणि प्रत्येक कंपनीसाठी $300 दशलक्ष अशी परकीय गुंतवणुकीची मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे. २०२४ मध्ये ही मर्यादा गाठली गेल्यामुळे फंड हाऊसेस नवीन युनिट्स जारी करू शकत नाहीत. परिणामी, मागणी जास्त आणि पुरवठा कमी झाल्याने दुय्यम बाजारात (Secondary Market) या शेअर्सच्या किमती आभाळाला भिडल्या आहेत.
गुंतवणुकीतील सर्वात मोठा धोका
समजा तुम्ही एखादा ETF ₹150 ला खरेदी केला, ज्याची खरी किंमत (NAV) फक्त ₹100 आहे, तर तुम्ही सरळ ₹50 जादा मोजत आहात. जर भविष्यात बाजारातील सेंटिमेंट बदलले आणि मार्केट प्राईस पुन्हा NAV च्या जवळ आली, तर तुम्हाला थेट 33% पर्यंतचा फटका बसू शकतो. विशेष म्हणजे, यात परदेशी शेअरची किंमत कमी न होताही तुमचे भांडवल कमी होऊ शकते.
SEBI चे नियम आणि पर्याय
Securities and Exchange Board of India (SEBI) ने प्राईस-बँडच्या नियमांत बदल केल्यामुळे अशा शेअर्समध्ये सर्किट ब्रेकर लागून ही किंमत कमी होण्यास वाव मिळत नाही. या जाळ्यात अडकण्याऐवजी, गुंतवणूकदार Liberalized Remittance Scheme (LRS) द्वारे थेट परदेशी स्टॉक्समध्ये गुंतवणूक करण्याचा विचार करू शकतात. जरी यात कागदपत्रांचे काम जास्त असले आणि TCS (Tax Collected at Source) चा विचार करावा लागत असला, तरी प्रीमियमचा फटका बसण्यापासून तुम्ही नक्कीच वाचू शकता.