भारतातील रिटेल म्युचुअल फंड गुंतवणुकीत SIP चा दबदबा निर्माण झाला असून, एकूण मालमत्तेत याचा वाटा **३५%** झाला आहे. विशेष म्हणजे **३० वर्षांखालील** गुंतवणूकदारांची संख्या आता **३८%** झाली असून, २०२५ पर्यंत **$३ ट्रिलियन** मार्केट गाठण्याचे उद्दिष्ट आहे.
भारतीय शेअर बाजारात आता 'सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (SIP) हे गुंतवणुकीचे सर्वात लोकप्रिय माध्यम बनले आहे. EY च्या ताज्या रिपोर्टनुसार, वैयक्तिक म्युचुअल फंड मालमत्तेत SIP चा वाटा ३५% वर पोहोचला आहे, जो FY१९ मध्ये केवळ १९% होता. ही गुंतवणूक आता फक्त मोठ्या शहरांपुरती मर्यादित राहिलेली नसून, ११० पेक्षा जास्त छोट्या शहरांतून १२% गुंतवणूक येत आहे.
तरुणांचा वाढता सहभाग
गुंतवणूकदारांच्या वयोगटात मोठा बदल झाला आहे. सहा वर्षांपूर्वी ३० वर्षांखालील गुंतवणूकदार २३% होते, ते आता ३८% झाले आहेत. याव्यतिरिक्त, टॉप ३० शहरांच्या बाहेरून महिला गुंतवणूकदारांचा सहभाग २५% पर्यंत वाढला आहे, जे भारतीय बाजारासाठी एक सकारात्मक संकेत आहे.
डिजिटल पेमेंट आणि इक्विटीमधील दरी
भारतात UPI चे ५५ कोटींहून अधिक सक्रिय वापरकर्ते आहेत, पण इक्विटी मार्केटमध्ये सक्रिय गुंतवणूकदार केवळ ५ कोटी आहेत. तंत्रज्ञानाचा अभाव नसून लोकांमध्ये आत्मविश्वास आणि योग्य आर्थिक सल्ल्याची कमतरता असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
'वेल्थ स्टॅक'चा (Wealth Stack) नवा प्रयोग
या दरीला भरून काढण्यासाठी 'वेल्थ स्टॅक' मॉडेल सुचवण्यात आले आहे. यामध्ये डेटा आणि AI च्या मदतीने ग्राहकांना त्यांच्या महत्त्वाच्या आर्थिक टप्प्यांवर (जसे की बोनस मिळणे किंवा फिक्स्ड डिपॉझिट मॅच्युअर होणे) सल्ला देण्यावर भर दिला जाणार आहे.
२०२५ चे स्वप्न
२०३५ पर्यंत वैयक्तिक म्युचुअल फंड मालमत्ता आणि थेट इक्विटी होल्डिंग्स दोन्ही $३ ट्रिलियन च्या पार जाण्याची शक्यता आहे. मात्र, खाती उघडण्यापलीकडे जाऊन बाजारातील अस्थिरतेत गुंतवणूक टिकवून ठेवण्याचे मोठे आव्हान संस्थांपुढे असणार आहे.