Whalesbook
बाजारातील अस्थिरतेतही म्युच्युअल फंडांची दमदार वाढ
एप्रिल २०२६ पर्यंत, भारतातील म्युच्युअल फंड उद्योगाच्या इक्विटी मालमत्तेत (AUM) 17% ची मोठी वाढ होऊन ती जवळपास ₹49.2 लाख कोटी झाली आहे. बाजारात अनेक चढ-उतार आले असतानाही ही वाढ लक्षणीय आहे, जी गुंतवणूकदारांचा विश्वास आणि सहभाग दर्शवते.
गुंतवणूकदारांच्या संख्येत मोठी वाढ
गेल्या १२ महिन्यांत, एप्रिल २०२६ पर्यंत, म्युच्युअल फंड उद्योगाने अंदाजे 71 लाख नवीन गुंतवणूकदार जोडले आहेत. मागील वर्षी 69 लाख नवीन गुंतवणूकदार जोडले गेले होते. ही वाढ गुंतवणूकदारांमध्ये वाढती आर्थिक साक्षरता आणि म्युच्युअल फंडांवरील विश्वास दर्शवते. एप्रिल २०२६ पर्यंत म्युच्युअल फंडांचे एकूण फोलिओ 27.53 कोटी झाले आहेत.
इक्विटी आणि पॅसिव्ह फंडांचा दबदबा
एप्रिल २०२६ मध्ये इक्विटी फंडांनी एकूण मालमत्तेपैकी 60.1% वाटा राखला. एकूण म्युच्युअल फंड उद्योगाची AUM ₹81.9 लाख कोटी आहे. यासोबतच, पॅसिव्ह फंडांच्या मालमत्तेत वर्षाला 26% ची वाढ होऊन ती ₹14.74 लाख कोटी पर्यंत पोहोचली आहे, जी एकूण AUM च्या 18% आहे.
फ्लेक्सी-कॅप फंड्स आणि SIP ची कमाल
गेल्या वर्षात, फ्लेक्सी-कॅप फंडांमध्ये सर्वाधिक निव्वळ इनफ्लो (Net Inflow) ₹93,000 कोटी पेक्षा जास्त राहिला. एप्रिल २०२६ मध्ये एकट्या या फंडांमध्ये ₹10,000 कोटी पेक्षा जास्त गुंतवणूक झाली. यामुळे फंड मॅनेजर्सच्या क्षमतांवर गुंतवणूकदारांचा विश्वास दिसून येतो. त्याचबरोबर, SIP (Systematic Investment Plan) द्वारे होणारी गुंतवणूक एप्रिल २०२६ मध्ये ₹31,115 कोटी राहिली, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत 17% ने जास्त आहे. SIP खात्यांची संख्या 10.44 कोटी पर्यंत वाढली आहे.
लहान शहरांमधूनही वाढ
शीर्ष 30 शहरांव्यतिरिक्त (B30) इतर ठिकाणांहून येणाऱ्या मालमत्तेचे प्रमाण एप्रिल २०२६ मध्ये 19% पर्यंत पोहोचले. गेल्या सहा वर्षांत B30 मालमत्तेची CAGR 22% ने वाढली आहे, जी T30 शहरांतील 17% वाढीपेक्षा जास्त आहे. यामुळे टियर २ आणि टियर ३ शहरांमध्ये म्युच्युअल फंडांचा स्वीकार वाढत असल्याचे दिसून येते.
उद्योगाची वाढती वाटचाल
भारतातील म्युच्युअल फंड उद्योगाची AUM एप्रिल २०१६ मधील ₹14.22 लाख कोटी वरून एप्रिल २०२६ पर्यंत ₹81.92 लाख कोटी पर्यंत वाढली आहे. गेल्या पाच वर्षांत उद्योगाने सुमारे 20% आणि दहा वर्षांत 19% CAGR ने वाढ केली आहे, जी अमेरिकेतील म्युच्युअल फंडांच्या 8% CAGR पेक्षा खूप जास्त आहे. देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांकडून होणारा इनफ्लो हे या वाढीचे मुख्य कारण आहे.
संभाव्य चिंता
सध्याच्या वाढीबरोबरच, सरासरी SIP तिकीट आकारात झालेली थोडीशी घट आर्थिक दबावामुळे गुंतवणुकीची रक्कम कमी होत असल्याचे किंवा खर्च-जागरूकता वाढत असल्याचे दर्शवू शकते. मासिक SIP खात्यांमधील जास्त खंडित होण्याचे प्रमाण, अवास्तव परतावा अपेक्षा किंवा बाजारातील घसरण यामुळे गुंतवणूकदार बदलत असल्याचे सूचित करते.
भविष्यातील अंदाज
विश्लेषकांच्या मते, भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योग भविष्यातही वाढत राहील. २०३५ पर्यंत ही मालमत्ता ₹400 लाख कोटी पर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे, ज्याचा CAGR 16-18% असेल. B30 शहरांमधून येणारे वाढते योगदान आणि पॅसिव्ह गुंतवणुकीतील सातत्यपूर्ण वाढ हे या वाढीचे प्रमुख चालक असतील.