इक्विटी फंडात पैशांचा रेकॉर्डब्रेक ओघ, बाजारातील घसरणीकडे दुर्लक्ष
मार्च 2026 मध्ये भारतीय इक्विटी म्युच्युअल फंडात (Equity Mutual Funds) जुलै 2025 नंतरचा सर्वाधिक ओघ दिसून आला. तब्बल ₹40,450 कोटींची रक्कम या फंडांमध्ये जमा झाली. विशेष म्हणजे, याच महिन्यात म्युच्युअल फंड इंडस्ट्रीतून एकूण ₹2.39 लाख कोटींचा निव्वळ आउटफ्लो (Net Outflow) झाला, ज्यामध्ये ₹2.94 लाख कोटी डेट फंडातून (Debt Funds) बाहेर पडले. हे आकडे बाजारातील अस्थिरतेचे चित्र स्पष्ट करतात.
सेन्सेक्समध्ये मोठी घसरण, तरीही इनफ्लो कायम
या काळात शेअर बाजारात मोठी घसरण झाली. भू-राजकीय तणाव (Geopolitical tensions) आणि तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे सेन्सेक्स (Sensex) निर्देशांकात 11% पेक्षा जास्त घट नोंदवली गेली. या घसरणीमुळे इक्विटी म्युच्युअल फंडांची एकूण मालमत्ता (AUM) ₹35.6 लाख कोटींवरून खाली येत ₹32 लाख कोटींच्या पातळीखाली आली. तरीही, सलग 61 वा महिना असा आहे, जेव्हा इक्विटी फंडात इनफ्लो (Inflow) सुरू आहे.
SIPs चा नवा उच्चांक, किरकोळ गुंतवणूकदारांची शिस्त
या तेजीमध्ये सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन (SIP) चा मोठा वाटा राहिला. मार्चमध्ये SIP द्वारे मासिक योगदान ₹32,087 कोटींच्या विक्रमी उच्चांकावर पोहोचले. बाजारात चढ-उतार असतानाही रिटेल गुंतवणूकदारांनी (Retail Investors) शिस्तबद्ध गुंतवणूक सुरू ठेवली.
सेक्टरमध्ये बदल, गोल्ड ईटीएफकडून इक्विटीकडे वळती
इक्विटी फंडातही विशिष्ट प्रकारच्या फंडांना जास्त पसंती मिळाली. फ्लेक्सी-कॅप फंडांमध्ये (Flexi-cap funds) ₹10,054 कोटींची, मिड-कॅप फंडांमध्ये (Mid-cap funds) ₹6,063 कोटींची आणि स्मॉल-कॅप फंडांमध्ये (Small-cap funds) ₹6,263 कोटींची गुंतवणूक झाली. बाजारात घसरण असताना या सेगमेंटमध्ये इनफ्लो वाढला, हे दर्शवते की गुंतवणूकदार कमी किमतीत मालमत्ता खरेदीची संधी शोधत आहेत. गोल्ड ईटीएफ (Gold ETF) मध्ये होणारी गुंतवणूक 57% नी कमी होऊन ₹2,266 कोटींवर आली, जे सुरक्षित मालमत्तेकडून इक्विटीकडे वळलेल्या गुंतवणुकीचे संकेत देतात.
काही चिंताजनक बाबी आणि FIIs ची विक्री
मात्र, काही चिंताजनक बाबींकडेही लक्ष देणे आवश्यक आहे. डेट फंडातून होणारे मोठे आऊटफ्लो हे प्रामुख्याने कंपन्यांच्या मार्च अखेरच्या लिक्विडिटी मॅनेजमेंटचे (Liquidity Management) लक्षण असले तरी, ते बाजाराच्या भावनांवर परिणाम करू शकतात. मार्चमध्ये 76% ते 100% पर्यंत SIP थांबवण्याचे प्रमाण (SIP stoppage ratio) चिंताजनक आहे. याचा अर्थ काही गुंतवणूकदार नफा बुक करून बाहेर पडत आहेत किंवा अनिश्चिततेमुळे गुंतवणूक थांबवत आहेत. परदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FIIs) मार्चमध्ये ₹1.14 लाख कोटींची निव्वळ विक्री केली, जी मागील विक्रमी विक्री आहे. यामुळे बाजारावर आणखी दबाव येऊ शकतो. इक्विटी AUM मध्ये झालेली घट, नवीन गुंतवणुकीनंतरही, हे दर्शवते की मार्क-टू-मार्केट (Mark-to-market) नुकसानीमुळे नवीन पैशांचा प्रभाव कमी होत आहे.
भारतीय अर्थव्यवस्था आणि गुंतवणूकदारांचा विश्वास
विश्लेषकांच्या मते, फ्लेक्सी-कॅप, मिड-कॅप आणि स्मॉल-कॅप फंडांमधील सातत्यपूर्ण इक्विटी इनफ्लो हे भारतीय अर्थव्यवस्थेवरील दीर्घकालीन विश्वासाचे आणि गुंतवणूकदारांच्या वाढत्या परिपक्वतेचे लक्षण आहे. 'Buy the dip' आणि गोल्ड ईटीएफ मधून इक्विटीकडे होणारे वळणे हे भांडवलाचे धोरणात्मक पुनर्वितरण दर्शवते. मात्र, भू-राजकीय धोके आणि तेलाच्या किमतीतील अनिश्चितता बाजारात पुन्हा अस्थिरता आणू शकतात. देशांतर्गत गुंतवणूकदार आता बाजाराला आधार देत आहेत, पण येत्या काळात त्यांची भूमिका कसोटीवर लागणार आहे. SIP ऍक्टिव्हिटी सामान्य होत असली तरी, लंप-सम (Lump-sum) गुंतवणुकीचा ओघ मजबूत आहे.