सप्टेंबर २०२६ मध्ये भारतीय हायब्रिड म्युच्युअल फंडांतून **४५७ कोटी रुपयांचा** निव्वळ आउटफ्लो (Outflow) झाला आहे. आर्बिट्रेज फंडांमधील मोठ्या प्रमाणामुळे ही घसरण झाली असली तरी, मल्टी-असेट आणि ॲग्रेसिव्ह हायब्रिड स्कीम्समध्ये गुंतवणूकदारांचा ओघ कायम आहे.
भारतीय हायब्रिड म्युच्युअल फंड सेगमेंटसाठी सप्टेंबर २०२६ चा काळ आव्हानात्मक ठरला. ऑगस्ट महिन्यात जिथे १०,०४५ कोटी रुपयांचा जोरदार इनफ्लो (Inflow) पाहायला मिळाला होता, तिथे सप्टेंबरमध्ये ४५७ कोटींचा निव्वळ आउटफ्लो नोंदवला गेला. मात्र, हा कल सर्वच क्षेत्रांत एकसारखा नव्हता.
आर्बिट्रेज फंडांमुळे विक्रीचा दबाव
या आउटफ्लोमागील मुख्य कारण म्हणजे आर्बिट्रेज फंड. या फंडांतून तब्बल ३,९५६ कोटी रुपयांची विक्री झाली. सहसा कॉर्पोरेट आणि संस्थात्मक गुंतवणूकदार लिक्विडिटीच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी, जसे की ॲडव्हान्स टॅक्स पेमेंट किंवा तिमाही अखेरीस होणारे आर्थिक ॲडजस्टमेंट, या फंडातील पैसे काढून घेतात. ही विक्री प्रामुख्याने तात्पुरत्या स्वरूपाची असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
मल्टी-असेट फंडांचे भक्कम प्रदर्शन
एकीकडे आर्बिट्रेज फंड दबावात असताना, मल्टी-असेट ॲलोकेशन फंडांनी ३,६६७ कोटी रुपयांचा नवीन इनफ्लो मिळवला आहे. तसेच, ॲग्रेसिव्ह हायब्रिड फंडांमध्येही १,८६४ कोटी रुपयांची गुंतवणूक झाली. यावरून हे स्पष्ट होते की, दीर्घकालीन संपत्ती निर्मितीसाठी गुंतवणूकदार अजूनही वैविध्यपूर्ण पर्यायांना (Diversified strategies) पसंती देत आहेत.
बाजाराचा व्यापक आढावा
संपूर्ण म्युच्युअल फंड उद्योगाचा विचार करता, सप्टेंबरमध्ये १.३३ लाख कोटी रुपयांचा निव्वळ आउटफ्लो झाला, ज्याचे मुख्य कारण फिक्स्ड-इन्कम स्कीम्समधून झालेली मोठी निकासी हे होते. मात्र, याच काळात इक्विटी सेगमेंटने ३८,३०७ कोटींचा विक्रमी इनफ्लो नोंदवला असून, मंथली SIP कॉन्ट्रिब्युशन ३२,४९० कोटींच्या उच्चांकावर पोहोचले आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी सल्ला
बॅलन्स्ड ॲडव्हांटेज फंडांतून सलग तिसऱ्या महिन्यात आउटफ्लो दिसून आला आहे. गुंतवणूकदार सध्या डायनॅमिक स्ट्रॅटेजीपेक्षा स्पष्ट ॲसेट ॲलोकेशन असलेल्या फंडांकडे झुकत असल्याचे चित्र आहे. आर्बिट्रेज फंडातील आउटफ्लो हा बहुतांश वेळा हंगामी (Seasonal) असतो, त्यामुळे याकडे दीर्घकालीन घसरण म्हणून न पाहता, आगामी तिमाहीतील स्थितीवर लक्ष ठेवणे फायद्याचे ठरेल.