मार्च २०२६ पर्यंत भारतीय म्युच्युअल फंड उद्योगातील रिटेल गुंतवणूकदारांचा हिस्सा **५९.५%** पर्यंत खाली आला आहे, जो दोन वर्षांपूर्वी **६२.२%** होता. नियमित एसआयपी (SIP) गुंतवणूक सुरू असतानाही, बाजारातील चढ-उतारांमुळे रिटेल पोर्टफोलिओचे मूल्य कमी झाले असून, श्रीमंत गुंतवणूकदारांनी (HNIs) आपली पकड अधिक मजबूत केली आहे.
रिटेल हिस्सा का घटला?
रिटेल गुंतवणूकदारांच्या कमी झालेल्या हिश्यामागे गुंतवणुकीचा अभाव नसून, पोर्टफोलिओच्या मूल्यांमधील बदल हे मुख्य कारण आहे. एसआयपीद्वारे (SIP) होणारी गुंतवणूक आजही स्थिर आहे. मात्र, सप्टेंबर २०२४ नंतर स्मॉल आणि मिड-कॅप शेअर्समध्ये आलेल्या तीव्र चढ-उतारांमुळे रिटेल गुंतवणूकदारांच्या पोर्टफोलिओचे मूल्य ६२.२% वरून ५९.५% वर आले आहे.
HNI गुंतवणूकदारांचा दबदबा
दुसरीकडे, ₹२ लाख किंवा त्यापेक्षा जास्त व्यवहार करणाऱ्या हाय-नेट-वर्थ इंडिविज्युअल्सचा (HNI) हिस्सा ३२.३% वरून ३२.७% पर्यंत वाढला आहे. संपत्ती टिकवून ठेवण्यावर (Wealth Preservation) त्यांचा भर असल्याने, हे गुंतवणूकदार आता पॅसिव्ह फंड्सना अधिक पसंती देत आहेत.
पॅसिव्ह आणि सुरक्षित पर्यायांकडे कल
इंडेक्स फंड्स आणि ईटीएफ (ETF) यांसारख्या साधनांचा वापर करून श्रीमंत गुंतवणूकदार जोखीम कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहेत. एवढेच नाही तर, सोने आणि चांदीच्या ईटीएफमध्ये मोठी गुंतवणूक झाली असून, याचे एकूण मूल्य ₹२.६० लाख कोटींपेक्षा जास्त झाले आहे. जागतिक अनिश्चिततेच्या काळात सोन्यासारख्या सुरक्षित मालमत्तेला गुंतवणूकदार 'बफर' म्हणून वापरत आहेत, ज्यामुळे भविष्यात बाजारपेठेतील तरलता आणि इंडेक्सच्या किंमतींवर मोठा परिणाम होऊ शकतो.